Nghị quyết số 79-NQ/TW (Nghị quyết 79) về phát triển kinh tế nhà nước trong kỷ nguyên mới được Bộ Chính trị ban hành vào ngày 06/01/2026. Đây là văn bản mang tính chiến lược nhằm tái định vị và phát huy vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước đối với nền kinh tế Việt Nam. Trong bối cảnh đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số và phát triển bền vững, việc phát huy vai trò của kinh tế nhà nước, đồng thời kết hợp hài hòa với khu vực kinh tế tư nhân sẽ là chìa khóa quan trọng. Đảng ủy Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex) đã quán triệt các nội dung của Nghị quyết 79 và xác định với việc tiếp cận theo hướng khách quan, triển khai quyết liệt, đồng bộ, Tập đoàn không chỉ giữ vai trò chủ đạo mà còn trở thành lực lượng tiên phong, dẫn dắt và kiến tạo cho sự phát triển của ngành Dệt May Việt Nam trong giai đoạn mới.
NHỮNG NỘI DUNG CỐT LÕI CỦA NGHỊ QUYẾT 79
Mục tiêu chiến lược
Nghị quyết đặt ra các mục tiêu quan trọng để kinh tế nhà nước thực sự trở thành lực lượng vật chất quan trọng:
- Vai trò chủ đạo: Nâng cao hiệu quả, phát huy tính tiên phong trong các ngành, lĩnh vực then chốt, thiết yếu và quốc phòng, an ninh.
- Dẫn dắt phát triển: Kinh tế nhà nước đóng vai trò mở đường, hỗ trợ các thành phần kinh tế khác (như kinh tế tư nhân, kinh tế tập thể) cùng phát triển.
- Tầm nhìn quốc tế: Phấn đấu đưa từ 1 đến 3 doanh nghiệp nhà nước vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới (Fortune Global 500).
- Kinh tế số & Công nghệ: Tập trung nguồn lực vào công nghệ lõi, hạ tầng số quốc gia và các mô hình kinh tế mới như kinh tế dữ liệu.
Các nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Nghị quyết 79 đưa ra các nhóm giải pháp chính:
- Hoàn thiện thể chế: Rà soát và sửa đổi các quy định pháp luật (như Luật Đất đai) để tháo gỡ điểm nghẽn, tạo “bệ phóng” cho doanh nghiệp nhà nước.
- Cơ cấu lại doanh nghiệp: Thực hiện thoái vốn tại các lĩnh vực không trọng yếu để tập trung vốn vào các dự án hạ tầng chiến lược.
- Khơi thông nguồn vốn: Mở rộng không gian tăng vốn cho các ngân hàng thương mại Nhà nước trụ cột để hỗ trợ nền kinh tế.
- Đổi mới quản trị: Áp dụng các tiêu chuẩn quản trị hiện đại, tách bạch chức năng quản lý nhà nước và chức năng chủ sở hữu vốn tại doanh nghiệp.
Ba khía cạnh để định hướng, điều tiết và dẫn dắt
Theo Nghị quyết 79, vai trò “mở đường” và hỗ trợ của doanh nghiệp nhà nước (DNNN) đối với các thành phần kinh tế khác (tư nhân, FDI, tập thể) được thể hiện qua 3 khía cạnh chính:
- Đầu tư vào những lĩnh vực “khó và mới”
DNNN đóng vai trò là lực lượng tiên phong dấn thân vào các lĩnh vực đòi hỏi vốn lớn, rủi ro cao hoặc lợi nhuận chậm mà khu vực tư nhân chưa muốn hoặc chưa thể làm, như:
– Hạ tầng chiến lược: Giao thông cao tốc, cảng biển sâu, hạ tầng năng lượng tái tạo.
– Công nghệ lõi: Đầu tư nghiên cứu và phát triển (R&D) trong các ngành công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI).
– Chuyển đổi số: Xây dựng các nền tảng số dùng chung, trung tâm dữ liệu quốc gia.
- Tạo lập “hệ sinh thái” và chuỗi cung ứng
Thay vì cạnh tranh trực tiếp, DNNN đóng vai trò “hạt nhân” để kéo theo các doanh nghiệp khác cùng phát triển:
– Làm đầu tàu chuỗi giá trị: DNNN là bên đặt hàng, tạo thị trường cho các doanh nghiệp tư nhân vừa và nhỏ cung cấp linh kiện, dịch vụ phụ trợ.
– Hỗ trợ vốn và tín dụng: Các ngân hàng thương mại Nhà nước đóng vai trò điều tiết, cung ứng vốn ưu đãi cho các lĩnh vực ưu tiên, giúp doanh nghiệp tư nhân tiếp cận nguồn lực tài chính dễ dàng hơn.
- Đảm bảo môi trường kinh doanh ổn định
DNNN giữ vai trò “bà đỡ” về mặt hạ tầng và an sinh, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất kinh doanh:
– Cung cấp dịch vụ công thiết yếu: Đảm bảo điện, nước, xăng dầu và viễn thông với giá cả ổn định, giúp giảm chi phí đầu vào cho toàn bộ nền kinh tế.
– Điều tiết vĩ mô: Can thiệp vào thị trường khi có biến động lớn để bảo vệ sản xuất trong nước và tâm lý nhà đầu tư.
Tiên phong 4 nhóm lĩnh vực then chốt
Theo Nghị quyết 79, các DNNN sẽ không đầu tư dàn trải mà tập trung nguồn lực vào 4 nhóm lĩnh vực then chốt sau đây để đóng vai trò “mở đường”:
- Hạ tầng chiến lược và Giao thông
Đây là nền tảng để giảm chi phí logistics cho toàn bộ nền kinh tế:
– Đường bộ & Đường sắt: Các dự án đường bộ cao tốc trục dọc – ngang, đặc biệt là hệ thống đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.
– Cảng biển & Hàng không: Đầu tư các cảng cửa ngõ quốc tế và mở rộng các sân bay huyết mạch.
- Năng lượng và An ninh năng lượng
Tập trung vào chuyển đổi xanh để hỗ trợ cam kết Net Zero:
– Năng lượng tái tạo: Điện gió ngoài khơi, điện mặt trời và các nguồn năng lượng mới (Hydro xanh).
– Hạ tầng truyền tải: Nâng cấp hệ thống lưới điện quốc gia để đảm bảo cung ứng điện ổn định cho sản xuất.
- Công nghệ số và Công nghệ lõi
Đây là ưu tiên mới nhằm đưa Việt Nam vào chuỗi giá trị cao:
– Hạ tầng số: Trung tâm dữ liệu (Data Center), điện toán đám mây và hạ tầng mạng 5G/6G.
– Công nghiệp bán dẫn: Đầu tư vào thiết kế, kiểm thử và sản xuất chip bán dẫn.
– Công nghệ lõi: Trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ sinh học và vật liệu mới.
- Công nghiệp quốc phòng và an ninh
– Xây dựng các tổ hợp công nghiệp quốc phòng hiện đại, lưỡng dụng (vừa phục vụ quân sự, vừa có thể chuyển đổi sản xuất dân dụng).
– Đảm bảo tự chủ trong các lĩnh vực thiết yếu phục vụ an ninh quốc gia.
ĐỊNH HƯỚNG TIẾP CẬN TẠI TẬP ĐOÀN DỆT MAY VIỆT NAM
Tập đoàn Dệt May Việt Nam là một doanh nghiệp cổ phần trong đó nhà nước thông qua cơ quan đại diện chủ sở hữu là SCIC đang nắm giữ trên 53% vốn điều lệ, như vậy theo luật Doanh nghiệp năm 2020, Tập đoàn Dệt May Việt Nam có thể hiểu là một doanh nghiệp đặc thù do DN có 100% vốn nhà nước tham gia đại diện vốn chủ sở hữu ở mức độ chi phối. Theo Nghị quyết 79 thì DNNN được xác định là “lực lượng vật chất quan trọng của kinh tế nhà nước”, đóng vai trò dẫn dắt, mở đường cho các thành phần kinh tế khác và can thiệp vào những lĩnh vực thiết yếu mà tư nhân chưa thể đảm đương. Xét trên tất cả các điều kiện hiện nay, Tập đoàn Dệt May Việt Nam là một chủ thể cần triển khai Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị vào trong chiến lược sản xuất kinh doanh.
Tuy nhiên khi nghiên cứu Nghị quyết lại có thể hình thành 2 hướng tiếp cận, một là, ngành dệt may không nằm trong nhóm các ngành trọng yếu của Nghị quyết 79 cho nên sẽ nằm trong nhóm giải pháp cơ cấu lại doanh nghiệp, thoái vốn nhà nước và sẽ nằm ngoài phạm vi của Nghị quyết 79; hai là, Vinatex thực hiện vai trò mở đường, tạo lập hệ sinh thái, là đầu kéo dẫn dắt chuỗi giá trị ngành dệt may. Vậy Tập đoàn Dệt May Việt Nam chúng ta nên tiếp cận theo hướng nào của Nghị quyết?
Trước hết, phải khẳng định Tập đoàn Dệt May Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực hoàn toàn không có các điều kiện kinh doanh đặc thù, không thuộc ngành nghề có sở hữu công nghệ lõi, là hạ tầng cho phát triển chung của đất nước, hay thực hiện các nhiệm vụ an ninh, quốc phòng. Lĩnh vực Dệt May với trên 10.000 doanh nghiệp và trên 2,5 triệu lao động có ~95% là doanh nghiệp vừa và nhỏ, đồng thời cũng ~98% là doanh nghiệp tư nhân, FDI, doanh nghiệp có một phần vốn nguồn gốc nhà nước với tỷ lệ ước tính ~2% hiện nay cũng là các doanh nghiệp cổ phần không có sự chi phối của nhà nước, ngoại trừ Tập đoàn Dệt May Việt Nam là một trường hợp hy hữu. Hoạt động trong ngành dệt may thì trên 85% năng lực là sản xuất phục vụ xuất khẩu, với quy mô đứng hàng thứ 2 thế giới, là một mắt xích khá trọng yếu, nhất là ở khâu May của chuỗi cung ứng toàn cầu. Việt Nam còn là nhà cung cấp sản phẩm dệt may có thị phần lớn nhất tại Mỹ (22% năm 2025), ngành dệt may phải chấp nhận cạnh tranh sòng phẳng với các quốc gia khác về cả giá thành, chất lượng, thời gian giao hàng, chất lượng dịch vụ, các giá trị gia tăng khác trong chuỗi giá trị của ngành.
Với đặc điểm môi trường kinh doanh như vậy, dù là doanh nghiệp có vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư là nhà nước, tư nhân hay FDI thì doanh nghiệp muốn tồn tại cũng cần xây dựng được năng lực cạnh tranh cho mình, phù hợp và theo kịp những yêu cầu của chuỗi cung ứng toàn cầu. Bám sát phương thức đánh giá năng lực cạnh tranh của các nguồn cung ứng tại thị trường Mỹ như một định hướng chung có khả năng áp dụng trong chuỗi cung ứng toàn cầu trong bảng dưới đây là một gợi ý quan trọng trong quá trình hoàn thiện và nâng cao năng lực cạnh tranh của Vinatex.
Trong 9 tiêu chí của bảng trên, và kết quả đánh giá chung về ngành Dệt May Việt Nam, chúng ta có thể nhận thấy 7/9 tiêu chí được thực hiện tại doanh nghiệp. Nếu không tính đến các yếu tố tuân thủ pháp luật mà tập đoàn chúng ta cam kết đảm bảo thì còn 5/9 khía cạnh gắn liền với chiến lược phát triển và năng lực thích ứng của doanh nghiệp.
Đi sâu vào từng tiêu chí có thể nhận thấy, với tiêu chí đưa hàng ra thị trường, tuy Việt Nam đứng thứ 2 sau Trung Quốc và tạm thời cao hơn các quốc gia ngoài châu Mỹ, thì với 3/5 điểm chúng ta còn có khoảng cách khá xa so với mong đợi của chuỗi cung ứng. Với tiêu chí chi phí cung ứng (giá thành) chúng ta đứng thứ 2 sau Bangladesh, nhưng đã có một loạt quốc gia tại châu Á ở cùng mức điểm và với tốc độ phát triển kinh tế của Việt Nam đứng hàng đầu thế giới, thu nhập đầu người tăng nhanh thì chắc chắn trong vài năm tới nếu không có đột phá về năng suất xếp hạng này của Việt Nam sẽ suy giảm. Về tích hợp dọc, Việt Nam hiện xếp thứ 3 với 3.5/5 điểm nhưng có khoảng cách khá xa với Trung Quốc (4.5/5) và Ấn Độ (4/5), đây cũng là tiêu chí được đánh giá có nhiều rủi ro nếu chính sách thuế quan mang tính bảo hộ tăng mạnh, đồng thời có đánh giá phân loại và áp thuế cao cho hàng hoá trung chuyển.
Phân tích trên cho thấy, nhiệm vụ trọng tâm của Vinatex là cần cải thiện được năng lực cạnh tranh ở 3 tiêu chí chủ lực: đó là tốc độ cung ứng ra thị trường, chi phí cung ứng và tích hợp dọc. Và trong thực tế nếu cải thiện được cả 3 tiêu chí này đạt ở mức cao nhất trong các quốc gia cạnh tranh thì Vinatex sẽ trở thành đầu kéo dẫn hướng nhiều doanh nghiệp dệt may khác trong nước.
Về tốc độ cung ứng ra thị trường, là một chỉ số tổng hợp năng lực của cả quốc gia, liên quan đến hạ tầng, logistic, cảng biển, tần suất tàu tại cảng. Tuy nhiên, ở góc độ doanh nghiệp thì tốc độ cung ứng ra thị trường được quyết định bởi tốc độ ra quyết định và thực hiện của hệ thống, doanh nghiệp chỉ có thể rút ngắn được tốc độ cung ứng nếu sở hữu hệ thống quản trị số, hệ thống dữ liệu lớn và cả trí tuệ nhân tạo giúp cho quá trình ra quyết định kinh doanh hướng tới khách hàng một cách tối ưu. Một hệ thống quản lý tốt, nhanh, chính xác là nền tảng căn bản của tốc độ cung ứng ra thị trường cần được xây dựng tại Vinatex.
Về chi phí cung ứng, trong doanh nghiệp chính là chi phí sản xuất, với ngành dệt may chi phí tỷ trọng lớn nhất, chịu sức ép tăng mạnh nhất là chi phí lương và năng lượng. Để cải thiện chi phí cung ứng, con đường duy nhất là thông qua tự động hoá giảm lượng sử dụng lao động sống trên một sản phẩm, sử dụng năng lượng tiết kiệm và bền vững.
Về tích hợp dọc, là bài toán khó nhất, cần cả hệ thống cùng chung sức thực hiện, bao gồm cả mời gọi nhà đầu tư bên ngoài. Cơ bản là bước đầu phải tận dụng được tối đa hiệu suất hệ thống sản xuất nguyên liệu đang có với đầu kéo động lực là thị trường may và các trung tâm phát triển sản phẩm chào hàng FOB, DDP, ODM.
Chính từ những nhận thức này cho thấy việc triển khai Nghị quyết 79 tại Vinatex là một đòi hỏi khách quan, tiếp cận cạnh tranh theo thị trường, không phải là phạm vi của DNNN hay không. Vinatex vẫn cần kiên định và quyết liệt triển khai mô hình quản trị số, mô hình quản lý theo ngành nghề sản xuất, mô hình sản xuất thông minh, và mô hình tiếp cận khách hàng trên các nền tảng đa dạng, đa phương thức, công nghệ thực tế ảo và trí tuệ nhân tạo để đồng thời cải thiện cả 3 tiêu chí năng lực cạnh tranh mang tính cốt lõi của doanh nghiệp ngành dệt may.
Nếu dựa trên các định hướng của Nghị quyết 79, cụ thể hoá vào thực tế tại Tập đoàn Dệt May Việt Nam, chương trình hành động sẽ dựa trên 4 trụ cột chính gồm:
– Thể hiện vai trò chủ đạo thông qua mô hình quản trị tiên tiến, hiệu quả đầu tư cho các cổ đông cao, đãi ngộ người lao động tốt hơn mặt bằng thu nhập chung của ngành và cả nước, trách nhiệm với xã hội và bảo vệ môi trường. Vinatex cần xây dựng trở thành hình mẫu trong quản trị hiện đại, xoá đi quan niệm doanh nghiệp nhà nước hoạt động hiệu quả thấp, năng suất không cao.
– Dẫn dắt phát triển, thể hiện vai trò hạt nhân, đầu kéo, thu hút doanh nghiệp trong và ngoài nước cùng đầu tư phát triển sản xuất nguyên liệu như một hạ tầng cho phát triển bền vững của ngành.
– Tiên phong trong sản xuất xanh, hướng tới net zero thực hiện cụ thể cam kết quốc tế của Việt Nam trong ngành dệt may thời trang.
– Hình thành hạ tầng số và trung tâm dữ liệu, khai thác hiệu quả dữ liệu trong phạm vi Tập đoàn.
Bài viết của TS. Lê Tiến Trường – Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Dệt May Việt Nam đăng trên Đặc san Dệt May và Thời trang số tháng 4/2026. Chi tiết tại đây!
