Trong bối cảnh ngành dệt may đẩy mạnh chuyển đổi số và tự động hóa, xu hướng tuyển dụng đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ khi doanh nghiệp ngày càng chú trọng năng lực thực hành thay vì chỉ dựa vào bằng cấp. Trước bài toán này, các sinh viên sắp tốt nghiệp đã và đang chủ động trang bị những “vũ khí” gì để tự tin đáp ứng thị trường?
Xu hướng tuyển dụng: Từ “bằng cấp” sang “năng lực thực hành”
Tham gia Ngày hội việc làm trường Đại học Công nghiệp và Thương mại Hà Nội (HITU Job Fair 2026), bà Đàm Thị Kim Thoa – Giám đốc điều hành kiêm Trưởng phòng Hành chính Nhân sự, Công ty TNHH MTV Dệt 8-3 (Dệt 8-3) cho biết, để nâng cao hiệu quả tuyển dụng tại Ngày hội việc làm, Dệt 8-3 thường bố trí trực tiếp các cán bộ quản lý hoặc trưởng bộ phận đang có nhu cầu tuyển dụng tham gia phỏng vấn và trao đổi với sinh viên. Điều này giúp công ty đánh giá nhanh mức độ phù hợp của ứng viên về chuyên môn, kỹ năng, thái độ làm việc cũng như định hướng nghề nghiệp, từ đó lựa chọn được những nhân sự tiềm năng ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Bên cạnh hoạt động tuyển dụng, doanh nghiệp cũng chú trọng xây dựng nguồn nhân lực từ sớm thông qua các chương trình thực tập thường niên dành cho sinh viên. Trong quá trình thực tập, các em được hướng dẫn, kèm cặp trực tiếp tại môi trường sản xuất thực tế, tạo điều kiện tiếp cận quy trình quản trị và công nghệ đang được áp dụng tại doanh nghiệp.
Đồng thời, Dệt 8-3 cũng triển khai nhiều chính sách hỗ trợ, như trợ cấp thực tập theo trình độ chuyên môn, hỗ trợ bữa ăn giữa ca và các chế độ phúc lợi khác nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên trong quá trình thực tập, trải nghiệm thực tế. Đây cũng là nền tảng để chúng tôi phát hiện, bồi dưỡng và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ chiến lược phát triển bền vững trong tương lai” – Giám đốc điều hành Dệt 8-3 nhấn mạnh.
Bà Nguyễn Thị Thu Hiền – Trưởng phòng Nhân sự, Tổng Công ty CP Dệt May Hà Nội (Hanosimex) phân tích, trong công tác tuyển dụng, Hanosimex ưu tiên các ứng viên được đào tạo đúng chuyên ngành, có thái độ làm việc tích cực, tư duy cầu tiến và khả năng thích ứng với môi trường sản xuất. Tổng Công ty cũng quan tâm đến những ứng viên có địa phương gần các nhà máy nhằm tạo điều kiện để người lao động làm việc gần gia đình, ổn định cuộc sống và gắn bó lâu dài với doanh nghiệp. Sau tuyển dụng, Hanosimex triển khai chương trình đào tạo hội nhập, hướng dẫn và kèm cặp thực tế tại vị trí làm việc, đồng thời đầu tư hệ thống máy móc, thiết bị hiện đại nhằm giúp người lao động tiếp cận các phương pháp quản trị tiên tiến và công nghệ sản xuất mới. Cùng với đó là lộ trình phát triển nghề nghiệp rõ ràng, chế độ phúc lợi ổn định và môi trường làm việc chuyên nghiệp, qua đó tạo động lực để thu hút, phát triển và giữ chân đội ngũ nhân sự trẻ đồng hành lâu dài cùng doanh nghiệp.
“Trong bối cảnh ngành dệt may đang đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và tự động hóa vào sản xuất, xu hướng tuyển dụng hiện nay không còn chỉ dựa trên bằng cấp mà ngày càng chú trọng đến năng lực thực hành, khả năng thích ứng với công nghệ mới và tư duy đổi mới sáng tạo của ứng viên. Hanosimex cần những nhân sự kỹ thuật có tính chủ động, linh hoạt và sẵn sàng làm việc trong môi trường sản xuất hiện đại. Bên cạnh kiến thức chuyên môn, chúng tôi cũng đặc biệt quan tâm đến những kỹ năng nền tảng như giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề, tinh thần trách nhiệm và khả năng học hỏi nhanh. Thái độ nghề nghiệp tích cực, ý thức kỷ luật và khát vọng phát triển bản thân cũng là những tiêu chí quan trọng giúp ứng viên tạo lợi thế trong quá trình tuyển dụng. Bên cạnh đó, sinh viên khối kỹ thuật cần chủ động bổ sung kỹ năng mềm, ngoại ngữ và năng lực ứng dụng công nghệ số. Đây không chỉ là yêu cầu của thị trường lao động hiện đại mà còn là chìa khóa giúp người lao động thích ứng nhanh với những thay đổi của ngành công nghiệp dệt may trong giai đoạn phát triển mới” – bà Nguyễn Thị Thu Hiền nhận định.
Từ định hình năng lực, hướng tới mục tiêu nghề nghiệp tương lai
Em Phạm Văn Duy, sinh viên khoa Cơ Điện HITU bày tỏ, giá trị lớn nhất cần tích lũy ở thời điểm hiện tại với mỗi sinh viên không phải là mức thu nhập mà là nền tảng chuyên môn vững chắc và tác phong làm việc chuyên nghiệp. Vì vậy, khi tìm kiếm cơ hội việc làm, Duy sẽ ưu tiên hai yếu tố quan trọng nhất là môi trường làm việc và cơ hội đào tạo.
Theo nam sinh này, kiến thức được trang bị tại trường là nền tảng quan trọng, tuy nhiên môi trường doanh nghiệp sẽ mang đến những trải nghiệm thực tế và những bài học nghề nghiệp mà sách vở khó có thể truyền tải đầy đủ. Do đó, sinh viên ngành cơ điện mong muốn được làm việc tại những đơn vị có quy trình đào tạo bài bản, có đội ngũ hướng dẫn giàu kinh nghiệm và sẵn sàng hỗ trợ nhân sự mới để nhanh chóng thích nghi với công việc, nâng cao năng lực chuyên môn và tạo ra giá trị cho doanh nghiệp.
Với Duy, một môi trường làm việc chuyên nghiệp, an toàn và khuyến khích đổi mới cũng là yếu tố em đặc biệt quan tâm. Duy mong muốn được làm việc trong tập thể có tính kỷ luật cao nhưng cởi mở, nơi người trẻ được trao cơ hội thử sức, được khuyến khích đặt câu hỏi, học hỏi từ những góp ý thẳng thắn và từng bước hoàn thiện bản thân. Kỳ vọng lớn nhất của Duy đối với công việc tìm được sau khi tốt nghiệp là sau 6 tháng đến 1 năm công tác có thể chuyển hóa những kiến thức lý thuyết được học thành năng lực thực hành thực tế, đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp.
“Qua các cuộc trao đổi với nhà tuyển dụng, đặc biệt là các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực kỹ thuật và sản xuất, em nhận thấy ngành dệt may đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng tự động hóa và ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất. Em xác định sẽ trở thành kỹ sư bảo trì và sửa chữa thiết bị may chuyên sâu. Không chỉ dừng lại ở việc vận hành và sửa chữa các thiết bị cơ khí truyền thống, em mong muốn làm chủ các dòng máy may điện tử hiện đại, hiểu sâu nguyên lý hoạt động từ hệ thống cơ khí đến các bo mạch điều khiển thông minh để có thể chẩn đoán và xử lý sự cố một cách nhanh chóng, chính xác. Bên cạnh việc nâng cao năng lực chuyên môn, em cũng định hướng phát triển tư duy cải tiến và đổi mới sáng tạo trong công việc. Em cho rằng, một kỹ sư giỏi không chỉ là người khắc phục sự cố mà còn phải là người chủ động đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất. Trong tương lai, em mong muốn có thể tham gia nghiên cứu, cải tiến thiết bị, tối ưu hóa các cơ cấu vận hành và xây dựng các giải pháp bảo trì phòng ngừa nhằm góp phần nâng cao năng suất, giảm thời gian dừng máy và gia tăng hiệu quả hoạt động cho doanh nghiệp dệt may” – sinh viên Phạm Văn Duy bày tỏ.
Cũng như vậy, sinh viên Nguyễn Thị Nguyệt – ngành Công nghệ Sợi Dệt, Khoa công nghệ Dệt May HITU cho rằng, khi tìm đến các nhà tuyển dụng, sinh viên năm cuối không chỉ dừng lại ở mức thu nhập mà còn hướng đến cơ hội phát triển nghề nghiệp lâu dài. Các tiêu chí được quan tâm nhiều nhất hiện nay là công việc phù hợp với chuyên ngành đào tạo, môi trường làm việc chuyên nghiệp, cơ hội học hỏi, đào tạo và lộ trình thăng tiến rõ ràng. Đồng thời, việc làm đúng chuyên ngành đào tạo còn giúp sinh viên sau khi ra trường hoàn thiện kỹ năng nghề nghiệp, tích lũy kinh nghiệm trong môi trường sản xuất, kinh doanh thực tế.
“Thông qua trao đổi với các nhà tuyển dụng, chúng em hiểu rằng, ngoài kiến thức chuyên môn, các kỹ năng mềm như giao tiếp, làm việc nhóm, xử lý tình huống, khả năng thích nghi và tinh thần học hỏi liên tục đang trở thành những yếu tố quan trọng quyết định khả năng cạnh tranh của ứng viên. Đặc biệt, những chia sẻ từ bộ phận nhân sự đã giúp chúng em hiểu rõ hơn về xu hướng tuyển dụng, chủ động chuẩn bị hồ sơ ứng tuyển, hoàn thiện CV, tích cực tham gia các chương trình thực tập và rèn luyện kỹ năng mềm. Đồng thời, nâng cao trình độ ngoại ngữ, kỹ năng công nghệ và khả năng thích ứng với môi trường làm việc hiện đại” – sinh viên Nguyễn Thị Nguyệt phân tích.
Sinh viên Phạm Văn Duy chia sẻ, trong quá trình học, sinh viên được tiếp cận các tài liệu kỹ thuật, trực tiếp thực hành tháo lắp, hiệu chỉnh và bảo dưỡng nhiều dòng máy may công nghiệp phổ biến như máy một kim, hai kim, máy thùa khuyết… điều này giúp sinh viên nắm vững nguyên lý tạo mũi may, cấu trúc cơ khí cũng như các phương pháp hiệu chỉnh thiết bị. Mặc dù chưa có nhiều cơ hội tiếp xúc với các dòng máy may điện tử thế hệ mới, Duy tin rằng nền tảng kiến thức được trang bị tại trường là cơ sở quan trọng để tiếp tục học hỏi, làm chủ các công nghệ và thiết bị hiện đại trong tương lai.
“Ngoài việc tập trung học tập trên giảng đường, chúng em còn tích cực tham gia các hoạt động thực hành và cuộc thi chuyên môn như Robot và CNC – một bộ môn chuyên sâu về ngành cơ khí. Những sân chơi này giúp em rèn luyện tư duy thiết kế, kỹ năng đọc bản vẽ kỹ thuật, hiểu biết về dung sai cơ khí và nguyên lý truyền động. Đây được xem là nền tảng quan trọng để tiếp cận nhanh với các hệ thống máy may điện tử và công nghệ sản xuất tiên tiến đang được ứng dụng trong ngành dệt may, hoàn thiện kỹ năng làm việc nhóm, quản lý thời gian và giải quyết vấn đề. Cùng với đó, việc phối hợp với đồng đội trong các dự án Robot và CNC giúp chúng em rèn luyện khả năng giao tiếp bằng ngôn ngữ kỹ thuật, phân công nhiệm vụ hợp lý. Đồng thời, quá trình cân bằng giữa học tập và hoạt động ngoại khóa cũng góp phần hình thành tính kỷ luật, khả năng sắp xếp công việc theo thứ tự ưu tiên và sự bình tĩnh khi xử lý các tình huống kỹ thuật phát sinh. May mắn là em cùng đồng đội cũng đã đạt giải Nhất cuộc thi Robot năm 2025 do Nhà trường tổ chức. Chính từ những kinh nghiệm đó, em đã tập trung làm nổi bật trong CV về những kinh nghiệm đã tích lũy, đây sẽ là hành trang quan trọng giúp em tự tin tham gia thị trường lao động và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các doanh nghiệp dệt may trong bối cảnh chuyển đổi công nghệ và sản xuất thông minh” – Quán quân cuộc thi Robot 2025 nhấn mạnh.
TS. Hoàng Xuân Hiệp – Hiệu trưởng HITU: Ngành Dệt May Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi đầy thách thức khi nền kinh tế toàn cầu tiếp tục biến động mạnh, áp lực cạnh tranh gia tăng và yêu cầu về chất lượng nguồn nhân lực ngày càng cao. “Điểm cốt tử” để ngành dệt may vượt qua khó khăn chính là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Để giải quyết được bài toán này, các doanh nghiệp cần đầu tư mạnh hơn cho đào tạo, nâng cao tay nghề và chất lượng nhân lực, bên cạnh việc duy trì tăng lương, đảm bảo thu nhập cho người lao động.
Bước sang năm 2026, dù khó khăn vẫn hiện hữu, ngành dệt may vẫn có cơ hội mới từ sự phục hồi của kinh tế toàn cầu. Trong bối cảnh đó, bài toán giữ chân người lao động, nâng cao tay nghề và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cần tiếp tục được doanh nghiệp đặt ở vị trí trung tâm. Đây không chỉ là giải pháp ứng phó trước mắt, mà còn là nền tảng để ngành dệt may nâng cao giá trị gia tăng và duy trì lợi thế cạnh tranh trong giai đoạn mới.
Bài viết được đăng trên Đặc san Dệt May và Thời trang số tháng 6/2026. Chi tiết tại đây!
