Ba mươi năm – dấu mốc đặc biệt trong hành trình xây dựng và phát triển của Công đoàn Dệt May Việt Nam, là khoảng thời gian đủ dài để mỗi cán bộ, đoàn viên, người lao động nhìn lại chặng đường đã qua, những thành quả đã đạt được. Đây cũng là dịp để tri ân các thế hệ đã đóng góp công sức và tâm huyết, tạo dựng nên truyền thống, bản sắc, vị thế của Công đoàn Dệt May Việt Nam hôm nay, là mạch nguồn của tinh thần đoàn kết và sáng tạo, để đội ngũ dệt may tiếp tục vững bước trên hành trình mới.
Những trang sử đáng tự hào
Ngày 14 tháng 9 năm 1996 đánh dấu sự ra đời của Công đoàn Tổng Công ty Dệt May Việt Nam (nay là Công đoàn Dệt May Việt Nam) trên cơ sở tập hợp các công đoàn cơ sở trong các doanh nghiệp thuộc Tổng Công ty Dệt May Việt Nam. Khi đó, quy mô ngành còn khiêm tốn, điều kiện sản xuất còn nhiều khó khăn, hệ thống tổ chức công đoàn theo tính chất ngành nghề mới được hình thành, đội ngũ cán bộ còn mỏng, kinh nghiệm hoạt động chưa nhiều. Mặc dù vậy, các thế hệ cán bộ công đoàn đã bằng tinh thần trách nhiệm và ý chí bền bỉ, từng bước hoàn thiện tổ chức bộ máy, triển khai các yêu cầu, nhiệm vụ. Mạng lưới công đoàn dần được mở rộng, số lượng đoàn viên gia tăng, hoạt động công đoàn, phong trào công nhân ngày một chất lượng, hiệu quả, bắt nhịp với sự phát triển của tổ chức công đoàn cả nước.
Ba thập kỷ qua cũng là giai đoạn ngành Dệt May Việt Nam có những bước phát triển vượt bậc, trở thành một trong những ngành kinh tế chủ lực của đất nước, đóng góp quan trọng vào tạo việc làm, tăng trưởng xuất khẩu và hội nhập quốc tế. Trong mỗi bước phát triển ấy đều có dấu ấn của tổ chức công đoàn.
Công đoàn Dệt May Việt Nam đã luôn đồng hành cùng doanh nghiệp và người lao động xây dựng môi trường làm việc ổn định, văn minh; thúc đẩy các chính sách về lao động, việc làm, an sinh xã hội; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng đội ngũ công nhân lao động Dệt May vững mạnh.
Điều đáng tự hào là trong suốt 30 năm qua, Công đoàn Dệt May Việt Nam luôn kiên định với sứ mệnh cốt lõi: đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động. Nhiều chương trình chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động đã được triển khai, từ hỗ trợ những hoàn cảnh khó khăn, xây dựng các chương trình phúc lợi, nâng cao chất lượng bữa ăn ca, cải thiện điều kiện làm việc, đến tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao, chăm sóc sức khỏe cho đoàn viên. Công tác đối thoại, thương lượng tập thể ngày càng được chú trọng và nâng cao chất lượng. Từ thỏa ước lao động tập thể ngành đến thỏa ước lao động tập thể doanh nghiệp, đều xác lập được nhiều chính sách tiến bộ, góp phần cải thiện việc làm, đời sống, xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ trong doanh nghiệp.
Các phong trào thi đua yêu nước, đặc biệt là phong trào lao động giỏi, lao động sáng tạo ngày một đổi mới, đi vào chiều sâu; nhiều diễn đàn chuyên môn, sân chơi nghề nghiệp ý nghĩa như hội thi thợ giỏi, ngày hội lao động sáng tạo, các chiến dịch thi đua cao điểm,… được tổ chức sôi nổi ở các cấp; đã khơi dậy tinh thần trách nhiệm, ý thức đổi mới, sáng tạo và khát vọng cống hiến của người lao động.
Công tác đào tạo đã đạt được bước tiến về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Từ việc tập trung đào tạo đội ngũ cán bộ công đoàn các cấp, công đoàn đã chủ động xây dựng các chương trình học tập, cập nhật kiến thức dành cho người lao động. Các chuyên đề về đào tạo kỹ năng, giải quyết vấn đề tại nơi làm việc, kiểm soát chất lượng, bảo trì thiết bị, đào tạo chuyền trưởng được Công đoàn ngành tổ chức về cơ sở, giúp người lao động nâng cao năng lực thích ứng với các yêu cầu của sản xuất.
Một dấu ấn nổi bật khác là sự đổi mới mạnh mẽ trong công tác tuyên giáo và truyền thông công đoàn. Từ những hình thức tuyên truyền truyền thống, Công đoàn Dệt May Việt Nam đã từng bước xây dựng hệ sinh thái truyền thông đa nền tảng, đa phương tiện, phong phú, đa dạng để đưa thông tin đến đoàn viên nhanh chóng, gần gũi và thiết thực. Trang tin điện tử, fanpage, YouTube, chương trình truyền thanh công đoàn, các cuộc thi trên nền tảng số đã trở thành nhịp đập của tổ chức; vừa là kênh để chuyển tải, vừa là nơi để kết nối, vừa là chỗ để lắng nghe và phản hồi, đồng thời còn là diễn đàn rộng mở để lan tỏa và chia sẻ những phương pháp hay, cách làm tốt, gieo hạt mầm tri thức.
Một điểm chạm sâu sắc trong hành trình vì người lao động đó là công tác nữ, gia đình và trẻ em luôn được Công đoàn ngành đặc biệt quan tâm, phù hợp với đặc thù của một ngành đông nữ. Không chỉ dừng lại ở xây dựng chính sách, thúc đẩy thi đua trong nữ, nhiều hoạt động thiết thực đã được triển khai nhằm đồng hành với lao động nữ trong công việc và cuộc sống. Từ những phần quà nhân các ngày kỷ niệm của chị em, những khoản hỗ trợ khó khăn, vốn vay phát triển kinh tế gia đình, cho đến những phòng vắt và trữ sữa ở doanh nghiệp, chuyên mục đọc truyện cho bé; những chương trình bay cao ước mơ được tổ chức hằng năm để khen thưởng con người lao động học giỏi, trao học bổng đồng hành cùng em đến trường, khen thưởng gia đình dệt may tiêu biểu; đặc biệt là giải thưởng dành riêng cho lao động nữ mang tên Tổ nghề – giải thưởng Nguyễn Thị Sen. Tất cả những điều này, đều chứa đựng tình cảm và trách nhiệm của các cấp công đoàn, để mái nhà dệt may luôn hiện hữu và ấm áp trong mỗi lao động nữ cũng như gia đình và con em của người lao động.
Hành trình 30 năm không chỉ có thuận lợi. Ngành Dệt May Việt Nam đã nhiều lần đối mặt với những thử thách lớn từ thiên tai, khủng hoảng kinh tế, biến động thị trường, sự cạnh tranh gay gắt trong chuỗi cung ứng toàn cầu và đặc biệt là đại dịch Covid-19. Trong những thời điểm ngặt nghèo, khi việc làm bị ảnh hưởng, đời sống người lao động khó khăn, tổ chức công đoàn đã thực sự trở thành điểm tựa vững chắc của người lao động. Hàng loạt chương trình hỗ trợ khẩn cấp, các hoạt động chăm lo, kết nối nguồn lực, hỗ trợ việc làm, ổn định đời sống đã được triển khai kịp thời, giúp người lao động vượt qua khó khăn. Chính trong những thời điểm thử thách ấy, giá trị của tổ chức công đoàn càng được khẳng định rõ nét; tinh thần đoàn kết, sẻ chia và trách nhiệm càng được phát huy mạnh mẽ.
Những bài học đúc kết qua 30 năm
Ba mươi năm phát triển đã để lại cho Công đoàn Dệt May Việt Nam nhiều bài học quý giá:
Trước hết, mọi quyết sách và hoạt động của công đoàn phải xuất phát từ nhu cầu, lợi ích và nguyện vọng chính đáng của người lao động; lấy người lao động làm trung tâm, là nền tảng để xây dựng niềm tin và sức mạnh của tổ chức.
Thứ hai, kế thừa truyền thống phải đi đôi với đổi mới. Những thành công của ngày hôm qua không thể là lý do để bằng lòng với hiện tại. Công đoàn phải không ngừng tìm tòi những mô hình hay, phương pháp tốt, giá trị mới để đáp ứng yêu cầu của thực tiễn.
Thứ ba, công đoàn, doanh nghiệp và người lao động là mối quan hệ cộng sinh. Lợi ích hài hòa giữa người lao động và doanh nghiệp là nền tảng của sự phát triển bền vững. Vì thế, công đoàn, doanh nghiệp và người lao động phải gắn kết chặt chẽ, thực chất, đồng kiến tạo giá trị và chia sẻ thành quả phát triển.
Thứ tư, cán bộ công đoàn phải luôn chủ động, linh hoạt, sáng tạo và phản ứng kịp thời trước những yêu cầu, nhiệm vụ mới. Đây là yếu tố quyết định hiệu quả hoạt động của tổ chức công đoàn trong bối cảnh nhiều biến động.
Khát vọng trên hành trình mới
Chặng đường phía trước mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra không ít thách thức. Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, trí tuệ nhân tạo, các tiêu chuẩn lao động quốc tế và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt của chuỗi cung ứng toàn cầu đang làm thay đổi sâu sắc môi trường hoạt động của ngành Dệt May. Trong bối cảnh đó, Công đoàn Dệt May Việt Nam xác định ba định hướng lớn cho giai đoạn phát triển tiếp theo, đó là: Củng cố – Đồng hành – Kiến tạo.
Trước hết là củng cố tổ chức: Chúng ta sẽ tiếp tục phát triển đoàn viên, hoàn thiện mô hình tổ chức công đoàn ngành phù hợp với yêu cầu mới. Kiện toàn đội ngũ cán bộ công đoàn có trình độ, tâm huyết; có bản lĩnh, kỹ năng đối thoại, thương lượng; có khả năng thích ứng nhanh với những biến động của thị trường lao động và thực sự trở thành người đại diện tin cậy của đoàn viên.
Thứ hai là đồng hành cùng người lao động và doanh nghiệp: Công đoàn các cấp của hệ thống sẽ tiếp tục chăm lo cải thiện việc làm, đời sống vật chất và tinh thần của người lao động; chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy hỗ trợ theo thời điểm sang xây dựng hệ sinh thái phúc lợi bền vững để đồng hành lâu dài, mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho đoàn viên.
Thúc đẩy xây dựng quan hệ lao động thực sự bình đẳng, tiến bộ; nâng cao chất lượng đối thoại và thương lượng tập thể; tăng cường giám sát việc thực hiện các chính sách; phối hợp cùng doanh nghiệp phát hiện, giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh để giữ vững sự ổn định và phát triển.
Chủ động bảo vệ việc làm từ sớm, từ xa thông qua việc tham gia xây dựng cơ chế, chính sách; đẩy mạnh đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng số và năng lực thích ứng cho người lao động.
Tiếp tục dành sự quan tâm đặc biệt cho công tác nữ, gia đình và trẻ em; coi đây là một nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược đối với một ngành có đông lao động nữ.
Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong hoạt động công đoàn và sản xuất kinh doanh để nâng cao hiệu quả phục vụ đoàn viên và người lao động, thúc đẩy hiệu quả quá trình lao động sản xuất.
Thứ ba là kiến tạo tương lai: Công đoàn Dệt May Việt Nam sẽ tích cực tham gia xây dựng đội ngũ công nhân dệt may hiện đại, có kỹ năng nghề nghiệp cao, tác phong công nghiệp, ý thức kỷ luật, trách nhiệm và khát vọng cống hiến.
Tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu quả các phong trào thi đua, lấy mục tiêu “Lao động giỏi – Năng suất cao – Thu nhập tốt” làm trọng tâm, góp phần nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, chất lượng cuộc sống của người lao động.
Tiếp nối và phát triển
Ba mươi năm đã trở thành chặng đường lịch sử đáng nhớ của Công đoàn Dệt May Việt Nam. Từ nền tảng được các thế hệ dày công xây đắp, chúng ta có quyền tự hào về những thành quả đạt được, đồng thời càng ý thức sâu sắc về trách nhiệm đối với tương lai.
Với truyền thống đoàn kết, sáng tạo, tận tâm vì người lao động, tin tưởng rằng Công đoàn Dệt May Việt Nam sẽ viết tiếp những trang sử đẹp, xây dựng tổ chức ngày càng vững mạnh, xứng đáng với niềm tin của đoàn viên, người lao động, đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của ngành Dệt May Việt Nam và đất nước trên chặng đường mới.
Nhìn lại chặng đường đã qua, chúng ta càng thấm thía rằng mọi thành quả của tổ chức đều được làm nên từ sức mạnh tập thể; từ công sức, tâm huyết của nhiều cấp, nhiều thế hệ trên tinh thần vì người lao động.
Xin trân trọng cảm ơn Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Tập đoàn Dệt May Việt Nam, các cấp ủy Đảng, chuyên môn của ngành đã luôn quan tâm, định hướng, hỗ trợ cho mọi hoạt động của Công đoàn Dệt May Việt Nam; đồng hành cùng công đoàn ngành trong xây dựng tổ chức, chăm lo, phát huy người lao động, nâng cao chất lượng đội ngũ.
Xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các thế hệ lãnh đạo Công đoàn Dệt May Việt Nam, những người đã đặt nền móng, định hướng và dẫn dắt tổ chức không ngừng phát triển. Chúng ta ghi nhận những đóng góp to lớn của đội ngũ cán bộ công đoàn các cấp, những người luôn gần gũi, lắng nghe, chia sẻ và đồng hành cùng người lao động bằng trách nhiệm và tình cảm chân thành.
Đặc biệt, chúng ta dành những tình cảm ấm áp gửi tới toàn thể đoàn viên, người lao động. Chính sự cần cù, sáng tạo, ý chí vượt khó và khát vọng vươn lên của người lao động, đã làm nên sức mạnh của ngành và nhấn mạnh ý nghĩa tồn tại của tổ chức công đoàn.
Bài viết được đăng trên Đặc san Dệt May và Thời trang số tháng 9/2026. Chi tiết tại đây!
