Thông tin chính thống không chỉ nằm trong văn bản, hội nghị hay báo chí, trang tin điện tử. Trong những nhà máy dệt may đông lao động, một bản tin ngắn qua loa phân xưởng có thể trở thành điểm chạm để công nhân hiểu chính sách, chia sẻ tâm tư và củng cố niềm tin. Từ loa truyền thanh nơi phân xưởng đến các nền tảng số, mô hình của Công đoàn Dệt May Việt Nam đã góp phần đưa thông tin chính thống đến gần hơn với người lao động, bằng nội dung dễ nghe, dễ hiểu và đủ sức hiện diện trong cả đời sống sản xuất lẫn không gian mạng. Trước sự bùng nổ của nhiều kênh, phương tiện truyền thông, mô hình này cũng cần bắt nhịp để đổi mới và tiếp cận thông tin đến người lao động dệt may một cách thiết thực và hiệu quả nhất.
Những âm thanh đời thường
Một buổi chiều trong phân xưởng may, tiếng máy chạy đều, công nhân bắt đầu ca làm việc, trên hệ thống loa nội bộ vang lên bản tin ngắn về chính sách mới, an toàn lao động, một gương sáng kiến, lời chúc gửi tới lao động nữ hoặc một bài hát do công nhân yêu cầu… Những âm thanh ấy rất đời thường. Nhưng trong môi trường sản xuất đông lao động, nơi công nhân ít có thời gian đọc văn bản dài hoặc dự nhiều hội nghị, đó lại là điểm chạm quan trọng giữa tổ chức Đảng, doanh nghiệp, công đoàn với người lao động.
Chị Nguyễn Thị Hằng, Tổ trưởng Ráp 3 Áo 1, Xí nghiệp Veston Hà Nội, Tổng Công ty May 10 – CTCP chia sẻ, khung giờ 14 giờ các ngày thứ Hai, thứ Tư và thứ Sáu là thời gian phát thanh, thời điểm này rất phù hợp, bởi công nhân vừa bước vào ca làm việc buổi chiều, có thể vừa làm việc vừa lắng nghe thông tin hữu ích. Điều chị Hằng quan tâm không chỉ là chế độ, chính sách, chăm sóc sức khỏe, an toàn vệ sinh lao động hay tình hình sản xuất kinh doanh của Tổng Công ty, mà còn là các bản tin của Công đoàn Dệt May Việt Nam. “Do đặc thù làm việc tại nhà máy, không phải lúc nào chúng tôi cũng có điều kiện theo dõi đầy đủ các phương tiện thông tin đại chúng. Vì vậy, hệ thống phát thanh của Tổng Công ty là một kênh thông tin rất thiết thực, giúp người lao động nắm bắt nhanh những nội dung cần thiết”, chị Hằng nói.
Từ hơn 5 năm nay, Chi bộ Công đoàn Dệt May Việt Nam, trực thuộc Đảng ủy Tập đoàn Dệt May Việt Nam đã triển khai bản tin truyền thanh tới từng phân xưởng, người lao động. Việc sản xuất các bản tin truyền thanh định kỳ phát tại các công đoàn cơ sở đã được Thường trực Công đoàn Dệt May Việt Nam tâm huyết xây dựng từ số đầu tiên ra mắt vào tháng 2/2020, đúng trong bối cảnh dịch Covid-19, đã phát huy hiệu quả thiết thực nhờ thông tin nhanh, phù hợp với điều kiện cách ly và “3 tại chỗ”.
Mô hình này phù hợp với đặc điểm sản xuất tập trung của ngành. Trong nhiều nhà máy may, người lao động làm việc tại chỗ, theo dây chuyền và ca sản xuất. Họ khó đọc văn bản dài trong giờ làm việc, cũng không thể thường xuyên dừng việc để dự các buổi phổ biến chính sách. Loa phân xưởng vì vậy là kênh “đi tới nơi người lao động đang có mặt”. Nếu lựa chọn thời điểm phù hợp, thông tin có thể lan tỏa nhanh mà không làm gián đoạn sản xuất, đồng thời có thể phát lặp lại để công nhân tiếp nhận đầy đủ hơn.
Đưa thông tin chính thống tới phân xưởng
Về quy mô, bản tin được triển khai đến 100% công đoàn cơ sở, sau đó chia sẻ xuống công đoàn thành viên, công đoàn bộ phận, phân xưởng và chuyền sản xuất. Bản tin được phát trên hệ thống loa truyền thanh của đơn vị, trực tiếp tại phân xưởng; với ngành sợi, dệt có mức tiếng ồn cao, chương trình có thể phát tại nhà ăn, căng tin. Chương trình cũng được đăng tải lại trên Cổng thông tin điện tử, YouTube, fanpage của Công đoàn Dệt May Việt Nam để người lao động nghe lại khi có nhu cầu.
Bên cạnh tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, chương trình còn có chính sách lao động, việc làm, gương người tốt, việc tốt, tư vấn pháp luật, kỹ năng sống, điểm tin công đoàn, ngành, Tập đoàn và cơ sở. Đặc biệt là chuyên mục “Nhịp cầu người lao động” với quà tặng âm nhạc, tâm sự công nhân, thơ, truyện ngắn. Sự đan xen giữa nội dung chính trị, pháp luật, đời sống và văn hóa tinh thần làm cho thông tin chính thống mềm mại hơn, dễ tiếp nhận hơn.
Phía sau mỗi bản tin truyền thanh là một quy trình phối hợp giữa Công đoàn Dệt May Việt Nam và công đoàn cơ sở. Công đoàn ngành định hướng chủ đề, biên tập nội dung, tổ chức thu âm, phát hành; công đoàn cơ sở lựa chọn thời điểm, không gian phát phù hợp với điều kiện sản xuất, đồng thời nắm bắt phản hồi của người lao động để đề xuất điều chỉnh. Chính vòng phản hồi từ cơ sở giúp bản tin không dừng ở việc “phát đi” thông tin, mà từng bước trở thành một kênh kết nối, lắng nghe và hoàn thiện cách truyền thông công đoàn trong doanh nghiệp.
Chị Nguyễn Thị Tiến, Xí nghiệp Sơ mi, Tổng Công ty May 10 – CTCP nhìn nhận, chương trình phát thanh đã trở thành thói quen của nhiều người lao động tại đơn vị. Qua đó, công nhân không chỉ cập nhật chế độ, quyền lợi, an toàn vệ sinh lao động và hoạt động nổi bật của Tổng Công ty, mà còn được tiếp thêm tinh thần từ những bài hát, lời chúc, thông điệp tích cực. Theo chị, các bản tin của Công đoàn Dệt May Việt Nam giúp người lao động hiểu thêm về tình hình toàn ngành, chính sách mới và các hoạt động thiết thực tại các doanh nghiệp dệt may trên cả nước, còn những bài hát về ngành Dệt May và May 10 góp phần tạo khí thế thi đua lao động sản xuất cho anh chị em công nhân.
Đồng chí Nguyễn Vĩnh Hồng, Phó Chủ tịch Công đoàn Dệt May Việt Nam cho biết: “Khi triển khai bản tin truyền thanh tới phân xưởng, chúng tôi không chỉ coi đây là việc đồng hành cùng công đoàn cơ sở trong triển khai truyền thanh nội bộ. Điều quan trọng hơn là tạo ra một kênh thông tin do Công đoàn ngành thực hiện, gần người lao động nhất, để chủ trương, chính sách, hoạt động công đoàn có thể đi vào ca làm, giờ nghỉ, bữa ăn và đời sống thường ngày của công nhân. Từ thực tế triển khai, chúng tôi nhận thấy bản tin chỉ có sức sống khi bám vào những điều sát sườn nhất với người lao động, như: quyền lợi, chế độ chính sách, an toàn lao động, kỹ năng sống, những câu chuyện tích cực từ chính phân xưởng và cả những chia sẻ rất đời thường của công nhân. Loa truyền thanh có ưu thế là nhanh, gần, bao phủ rộng, nhưng lại rất dễ “lạc hậu”. Vì vậy, Công đoàn ngành luôn coi phản hồi từ công đoàn cơ sở và người lao động là căn cứ quan trọng để điều chỉnh nội dung, thời lượng, thời điểm phát, cách thể hiện và cả yếu tố kỹ thuật như âm lượng, nhạc nền, giọng đọc. Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh, truyền thanh nội bộ không thể đứng riêng lẻ mà cần được kết hợp với các nền tảng số để người lao động có thể nghe lại, chia sẻ, gửi câu hỏi, gửi tâm sự và tham gia vào chính quá trình tạo nội dung.”
Theo thông tin do Công đoàn Dệt May Việt Nam cung cấp, đến thời điểm tổng hợp đã có 112 số chương trình truyền thanh được phát hành. Kết quả khảo sát trong đề tài khoa học cấp Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam “Tăng cường năng lực tiếp cận thông tin của người lao động ngành Dệt May Việt Nam” cho thấy mức độ tiếp cận thông tin của người lao động qua loa truyền thanh của công đoàn, doanh nghiệp cao hơn loa tại các địa điểm công cộng và phương tiện truyền thông khác. Cán bộ công đoàn cơ sở cũng chủ động nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, đánh giá nội dung, hình thức chương trình và đề xuất để công đoàn ngành hoàn thiện.
Loa phân xưởng có ưu thế về sự gần gũi, trực tiếp và tính bao phủ trong không gian sản xuất. Không gian mạng có ưu thế về tốc độ, khả năng lưu trữ, chia sẻ lại và tương tác ngoài giờ làm việc. Vì vậy, đổi mới công tác tuyên giáo, dân vận không phải là bỏ kênh truyền thống để chạy theo công nghệ, mà là kết hợp các điểm chạm: bản ngắn phát tại xưởng, bản đầy đủ đăng trên fanpage, YouTube, Cổng thông tin điện tử hoặc nhóm Zalo công đoàn; bản hình ảnh hóa đưa lên màn hình LED, bảng tin, infographic; bản hỏi – đáp dùng cho sinh hoạt tổ công đoàn, sinh hoạt chi bộ, đối thoại định kỳ.
Một yêu cầu quan trọng khác là thiết lập cơ chế phản hồi hai chiều. Sau mỗi bản tin, mỗi chuyên đề, công đoàn cơ sở có thể nhận câu hỏi, phản ánh, đề xuất chủ đề qua hộp thư, nhóm nội bộ, mã QR, phiếu khảo sát nhanh hoặc trao đổi trực tiếp tại tổ, chuyền. Nội dung nào người lao động chưa rõ thì giải thích lại; hình thức chưa phù hợp thì điều chỉnh. Cũng cần từng bước phát triển podcast hoặc bản tin âm thanh số cho người lao động, thời lượng 5 đến 10 phút, nội dung gần gũi như chính sách pháp luật, kỹ năng sống, kinh nghiệm lao động, câu chuyện truyền cảm hứng, tâm sự công nhân, điểm tin công đoàn; đồng thời kết hợp với truyền thanh nội bộ để người lao động nghe lại khi có nhu cầu.
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong doanh nghiệp dệt may đông lao động không thể tách khỏi nhiệm vụ chăm lo, ổn định tư tưởng, xây dựng quan hệ lao động hài hòa và củng cố niềm tin của người lao động. “Từ phân xưởng đến không gian mạng” không chỉ là cách nói về kênh truyền thông. Đó là hành trình đổi mới phương thức lãnh đạo, tuyên truyền, vận động trong bối cảnh mới. Mô hình truyền thanh phân xưởng của Công đoàn Dệt May Việt Nam là một ví dụ cụ thể. Giá trị lớn nhất của mô hình nằm ở quan điểm: muốn bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từ cơ sở, phải đưa thông tin chính thống đến gần người lao động bằng cách giản dị, dễ tiếp nhận, có lắng nghe và có điều chỉnh. Khi người lao động được nghe đúng, hiểu đúng, được lắng nghe và chăm lo, họ sẽ có sức đề kháng trước thông tin sai lệch và ý thức góp phần vào sự phát triển chung.
Bài viết được đăng trên Đặc san Dệt May và Thời trang số tháng 7/2026. Chi tiết tại đây!
