Nghe tóm tắt nội dung bài viết:
Trong hành trình chuyển đổi xanh và phát triển bền vững của ngành dệt may, báo chí không chỉ là kênh thông tin mà còn đóng vai trò như một “sợi chỉ xanh” kết nối doanh nghiệp với thị trường, nhà đầu tư, các tổ chức tài chính và cộng đồng. Trao đổi với Đặc san Dệt May và Thời trang Việt Nam, ông Lê Trọng Minh – Phó Tổng Biên tập Báo Tài chính – Đầu tư chia sẻ những góc nhìn về vai trò của báo chí trong lan tỏa nhận thức, nhằm thúc đẩy chuyển đổi chuyển đổi xanh và đồng hành cùng doanh nghiệp trên con đường nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng tới phát triển bền vững.
PV: Trong bối cảnh ngành dệt may đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi số và chuyển đổi xanh ngày càng mạnh mẽ, ông đánh giá thế nào về vai trò của báo chí trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp bắt nhịp với xu hướng này?
Ông Lê Trọng Minh: Báo chí không chỉ là kênh truyền thông giúp doanh nghiệp quảng bá sản phẩm, mà còn đóng vai trò “chắp cánh” cho những giá trị mà doanh nghiệp đang theo đuổi. Thông qua báo chí, các nỗ lực về chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, trách nhiệm xã hội hay văn hóa doanh nghiệp được lan tỏa một cách thuyết phục và có chiều sâu hơn so với các hoạt động quảng bá thông thường.
Quan trọng hơn, báo chí còn là một kênh phản biện tích cực. Những góc nhìn khách quan từ báo chí giúp doanh nghiệp nhận diện hạn chế, hoàn thiện hoạt động quản trị, đồng thời góp phần làm lành mạnh hóa môi trường kinh doanh khi các hành vi cạnh tranh thiếu minh bạch được phản ánh kịp thời.
Theo tôi, trước bối cảnh chuyển dịch mới của nền kinh tế xanh, phát triển bền vững, mối quan hệ giữa báo chí và doanh nghiệp cần được nhìn nhận là quan hệ đồng hành thay vì chỉ dừng lại ở hoạt động quảng bá một chiều. Báo chí mang đến cho doanh nghiệp cơ hội kể những câu chuyện có giá trị đối với xã hội, còn doanh nghiệp cung cấp thực tiễn sinh động, những vấn đề mới và các góc nhìn chuyên môn cho hoạt động báo chí.
Trong bối cảnh thông tin lan truyền rất nhanh hiện nay, doanh nghiệp cũng cần chủ động hơn trong truyền thông. Khi xảy ra sự cố hoặc xuất hiện vấn đề cần giải trình, việc cung cấp thông tin sớm, đầy đủ và minh bạch là rất quan trọng. Nếu doanh nghiệp lựa chọn im lặng hoặc né tránh, những thông tin chưa được kiểm chứng rất dễ chi phối dư luận và trở thành nhận thức sai lệch trong công chúng.
Hướng tới mục tiêu hiệu quả cho lộ trình chuyển đổi xanh, phát triển bền vững, doanh nghiệp cần lựa chọn những cơ quan báo chí uy tín, có hiểu biết về ngành nghề, lĩnh vực và phù hợp với nhóm đối tượng mục tiêu. Khi thông điệp được truyền tải đúng kênh, đúng đối tượng và dựa trên sự tin cậy lẫn nhau, hiệu quả lan tỏa về những chiến lược mới, mục tiêu mới sẽ cao hơn rất nhiều.
Tôi cho rằng sự đồng hành giữa báo chí và doanh nghiệp chỉ thực sự phát huy giá trị khi được xây dựng trên nền tảng minh bạch, trách nhiệm và tinh thần cùng phát triển. Khi đó, báo chí không chỉ phản ánh doanh nghiệp đang làm gì, mà còn góp phần kể câu chuyện về những giá trị doanh nghiệp đang tạo ra cho cộng đồng và nền kinh tế.
Theo ông, báo chí cần thay đổi cách tiếp cận và phương thức truyền thông ra sao để không chỉ phản ánh mà còn thúc đẩy doanh nghiệp dệt may thực hiện phát triển bền vững một cách thực chất cũng như chuyển đổi xanh trở thành đề tài hấp dẫn, có sức lay động, giúp công chúng hiểu đúng và hiểu đủ về xu hướng này?
Chuyển đổi xanh hiện không còn là một lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp dệt may nếu muốn duy trì năng lực cạnh tranh và tiếp cận các thị trường xuất khẩu. Tuy nhiên, thách thức lớn là những khái niệm liên quan đến phát triển bền vững thường mang tính kỹ thuật cao, khó tiếp cận với công chúng.
Theo tôi, báo chí cần đóng vai trò “phiên dịch” các thuật ngữ chuyên môn thành những câu chuyện gần gũi, dễ hiểu và gắn với đời sống. Thay vì chỉ nói về giảm phát thải hay kinh tế tuần hoàn bằng các chỉ số kỹ thuật, cần lý giải cho người dân thấy đó là câu chuyện sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới việc làm, thu nhập của người lao động, khả năng duy trì đơn hàng và sự phát triển lâu dài của doanh nghiệp. Muốn làm được điều này, truyền thông cần tăng cường nghệ thuật kể chuyện và lấy con người làm trung tâm, sử dụng các hình ảnh so sánh trực quan và những ví dụ đời thường để giúp độc giả cảm nhận được ý nghĩa của quá trình xanh hóa. Khi công chúng hiểu và đồng thuận, các mục tiêu phát triển bền vững mới có thể được triển khai hiệu quả.
Thay vì chỉ nói về một dây chuyền sản xuất mới hay một khoản đầu tư hàng trăm tỷ đồng, hãy kể câu chuyện về những người lao động được làm việc trong môi trường tốt hơn, về cách doanh nghiệp tiết kiệm tài nguyên, giảm chi phí và duy trì đơn hàng nhờ chuyển đổi xanh. Khi độc giả nhìn thấy lợi ích cụ thể và những giá trị thiết thân, họ sẽ dễ đồng cảm và tiếp nhận hơn.
Bên cạnh đó, báo chí cũng cần có góc nhìn đa chiều đối với các tiêu chuẩn xanh đang được áp dụng trên toàn cầu. Không thể phủ nhận đây là xu hướng tất yếu, nhưng ở một số trường hợp, các tiêu chuẩn môi trường đang bị sử dụng như một dạng hàng rào kỹ thuật hoặc công cụ bảo hộ thương mại. Đây là vấn đề cần được phản ánh khách quan để doanh nghiệp có thêm thông tin, đồng thời các cơ quan quản lý có cơ sở xây dựng chính sách hỗ trợ phù hợp.
Để truyền thông về chuyển đổi xanh đạt hiệu quả cao hơn, doanh nghiệp cũng cần chủ động đồng hành với báo chí thông qua việc cung cấp thông tin nền, chia sẻ dữ liệu minh bạch và tạo điều kiện để phóng viên, nhà báo tiếp cận thực tế tại nhà máy (press trip) với các mục tiêu cụ thể, lựa chọn các phóng viên có chuyên môn và hiểu rõ về doanh nghiệp. Khi báo chí hiểu đúng bản chất vấn đề, những câu chuyện về xanh hóa sẽ trở nên sinh động, thuyết phục và có sức lan tỏa mạnh mẽ hơn trong xã hội.
Nhiều doanh nghiệp dệt may hiện nay đang đứng trước áp lực phải đầu tư cho chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, trong khi nguồn lực tài chính còn hạn chế. Theo ông, doanh nghiệp nên tiếp cận quá trình chuyển đổi này theo hướng nào để vừa đáp ứng yêu cầu thị trường, vừa bảo đảm hiệu quả đầu tư? Đồng thời, báo chí có thể làm gì để giúp doanh nghiệp xây dựng uy tín và tính minh bạch trước nhà đầu tư, ngân hàng để tiếp cận các nguồn tín dụng xanh và các giải pháp tài chính phục vụ phát triển bền vững?
Theo tôi, doanh nghiệp cần nhìn nhận chuyển đổi xanh và chuyển đổi số trước hết là một bài toán kinh doanh. Đây không chỉ là câu chuyện trách nhiệm môi trường hay xu hướng phát triển bền vững, mà đã trở thành điều kiện để duy trì năng lực cạnh tranh, giữ đơn hàng và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn về môi trường, phát thải và quản trị bền vững, doanh nghiệp chậm chuyển đổi sẽ đối mặt với nguy cơ mất lợi thế cạnh tranh, thậm chí mất cơ hội tiếp cận khách hàng. Vì vậy, đầu tư cho chuyển đổi xanh là yêu cầu tất yếu, nhưng không nhất thiết phải thực hiện bằng những khoản đầu tư lớn ngay từ đầu. Thực tế cho thấy, nhiều nhãn hàng quốc tế hiện đã đưa các tiêu chí về phát thải, sử dụng năng lượng tái tạo, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm xã hội vào quy trình lựa chọn nhà cung cấp. Vì vậy, chuyển đổi xanh không chỉ là yêu cầu tuân thủ mà đang trở thành một lợi thế cạnh tranh mới của doanh nghiệp dệt may.
Điều quan trọng là doanh nghiệp cần xây dựng lộ trình phù hợp với quy mô và năng lực của mình. Nên ưu tiên các hạng mục mang lại hiệu quả rõ ràng như tiết kiệm năng lượng, tối ưu vận hành, số hóa quy trình quản trị hoặc các giải pháp đáp ứng trực tiếp yêu cầu của khách hàng. Khi những dự án đầu tiên tạo ra hiệu quả thực tế, doanh nghiệp sẽ có thêm nguồn lực và niềm tin để tiếp tục mở rộng quá trình chuyển đổi.
Bên cạnh đó, việc đáp ứng các tiêu chuẩn xanh ngày nay cũng đang trở thành một tiêu chí quan trọng trong tiếp cận nguồn vốn. Nhiều nhà đầu tư và tổ chức tài chính không chỉ đánh giá hiệu quả kinh doanh mà còn xem xét các cam kết về ESG (môi trường, xã hội và quản trị) trước khi quyết định hợp tác hoặc cấp tín dụng.
Trong quá trình đó, báo chí có vai trò rất quan trọng với tư cách là cầu nối giữa doanh nghiệp, các tổ chức tài chính và cơ quan quản lý. Thông qua các diễn đàn, hội thảo chuyên đề và các hoạt động kết nối, báo chí góp phần đưa các bên đến gần nhau hơn, giúp doanh nghiệp tiếp cận thông tin về tín dụng xanh, các chương trình hỗ trợ tài chính cũng như những yêu cầu mới từ thị trường quốc tế. Đồng thời, báo chí còn góp phần nâng cao tính minh bạch và uy tín của doanh nghiệp thông qua việc phản ánh khách quan những nỗ lực chuyển đổi xanh và phát triển bền vững. Đây cũng là cơ sở quan trọng để các nhà đầu tư, ngân hàng và đối tác đánh giá năng lực quản trị của doanh nghiệp.
Tôi cho rằng vai trò của báo chí ngày nay không chỉ dừng ở việc đưa tin, mà còn là kênh kết nối tri thức, nguồn lực và cơ hội hợp tác. Khi doanh nghiệp, cơ quan báo chí và các định chế tài chính cùng đồng hành, quá trình chuyển đổi xanh của ngành dệt may sẽ được thúc đẩy hiệu quả và thực chất hơn.
Trân trọng cảm ơn ông về buổi trò chuyện!
Bài viết được đăng trên Đặc san Dệt May và Thời trang số tháng 6/2026. Chi tiết tại đây!
