Những khác biệt liên quan đến nông nghiệp, dầu mỏ Nga, chính sách thuế quan của Mỹ và các cuộc điều tra theo Điều 301 tiếp tục khiến tiến trình đàm phán Hiệp định Thương mại Song phương (BTA) giữa Ấn Độ và Mỹ bị kéo dài.
Tháng 2/2025, Ấn Độ và Mỹ công bố sẽ hướng tới xây dựng một Hiệp định Thương mại Song phương toàn diện, với mục tiêu ban đầu hoàn tất vào mùa thu năm 2025. Đến tháng 2/2026, hai nước tiếp tục ký kết khuôn khổ cho một thỏa thuận thương mại tạm thời, dự kiến được triển khai trong giai đoạn tháng 4–5/2026. Tuy nhiên, đến nay cả hai thỏa thuận vẫn chưa được hoàn tất.
Sau tuyên bố chung của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và Tổng thống Mỹ Donald Trump vào tháng 2/2025, hai bên nhận thấy việc hoàn tất một hiệp định thương mại toàn diện cần thêm thời gian đàm phán. Ban đầu, các cơ quan chức năng của hai nước tập trung vào mục tiêu hoàn thành giai đoạn đầu của thỏa thuận trong mùa thu năm 2025, tức từ tháng 9 đến tháng 11/2025.
Đàm phán được đẩy nhanh sau tháng 4/2025, khi Mỹ công bố chính sách thuế quan đối ứng trong khuôn khổ sáng kiến “Ngày Giải phóng”, trước khi tạm hoãn áp dụng trong 90 ngày để tạo điều kiện cho thương lượng thương mại. Tuy vậy, các bất đồng vẫn kéo dài, đặc biệt liên quan đến việc Ấn Độ không muốn mở cửa sâu hơn thị trường nông nghiệp và sữa, cũng như quyết định tiếp tục mua dầu từ Nga. Đây là những nguyên nhân khiến giai đoạn đầu của thỏa thuận không thể hoàn tất đúng kế hoạch.
Cuối tháng 7 và đầu tháng 8, Tổng thống Trump công bố tăng thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ Ấn Độ, trước hết lên 25% và sau đó lên 50%. Mức thuế cao hơn được cho là nhằm phản ứng với việc Ấn Độ tiếp tục nhập khẩu dầu từ Nga. Những diễn biến này khiến đàm phán tạm thời bị gián đoạn, trước khi hai bên nối lại thảo luận vào tháng 10.
Tháng 2/2026, Ấn Độ và Mỹ đạt được khuôn khổ cho một thỏa thuận thương mại tạm thời. Khuôn khổ này chủ yếu xác định cấu trúc cho một thỏa thuận trong tương lai, chưa phải là một hiệp định thương mại hoàn chỉnh. Khi đó, Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ Piyush Goyal bày tỏ tin tưởng rằng thỏa thuận có thể được hoàn tất vào tháng 4 hoặc chậm nhất là đầu tháng 5/2026.
Theo khuôn khổ được đề xuất, mức thuế tổng thể áp dụng đối với hàng hóa Ấn Độ nhập khẩu vào Mỹ sẽ được giảm xuống 18%, qua đó cải thiện vị thế thuế quan của Ấn Độ so với các quốc gia cạnh tranh. Hai bên cũng thống nhất dành cho nhau quyền tiếp cận thị trường ưu đãi trong các lĩnh vực cùng quan tâm.
Các diễn biến tiếp theo tại Mỹ tiếp tục làm gia tăng bất định đối với tiến trình đàm phán. Tòa án Tối cao Mỹ đã vô hiệu hóa hệ thống thuế quan đối ứng, cho rằng Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) không trao thẩm quyền áp dụng các mức thuế này, qua đó loại bỏ một trong các cơ sở pháp lý của biện pháp thuế quan đối ứng.
Sau phán quyết trên, Tổng thống Trump công bố kế hoạch áp dụng mức thuế bổ sung đồng loạt 10% đối với hàng nhập khẩu từ tất cả các quốc gia theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, nhằm xử lý thâm hụt thương mại của Mỹ. Ban đầu, biện pháp này được mô tả là áp dụng tạm thời trong 150 ngày, đến ngày 24/7, sau đó được điều chỉnh lên 15%; tuy nhiên, việc triển khai trên thực tế đã không diễn ra.
Bất định tiếp tục gia tăng khi Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) khởi xướng hai cuộc điều tra theo Điều 301. Cuộc điều tra thứ nhất áp dụng đối với 16 nền kinh tế, trong đó có Ấn Độ, nhằm xác định liệu tình trạng dư thừa công suất sản xuất có đang được sử dụng để gia tăng xuất khẩu sang Mỹ theo cách gây ảnh hưởng đến các ngành công nghiệp của Mỹ hay không. Cuộc điều tra thứ hai áp dụng đối với 60 quốc gia, trong đó có Ấn Độ, nhằm đánh giá liệu các nước này đã có biện pháp đầy đủ để ngăn chặn hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức hay chưa, cũng như tác động của các hàng hóa này đối với người lao động và doanh nghiệp Mỹ.
Chính phủ Mỹ đã áp dụng mức thuế nhập khẩu 12,5% đối với hàng hóa từ 54 quốc gia, bao gồm Ấn Độ, với lý do các quốc gia này chưa thực hiện những biện pháp hạn chế hiệu quả đối với hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Biện pháp này không đồng nghĩa với việc Mỹ kết luận Ấn Độ sử dụng lao động cưỡng bức, nhưng cho thấy Mỹ cho rằng việc kiểm soát hàng hóa có yếu tố lao động cưỡng bức chưa đủ hiệu quả. Ấn Độ đã có ý kiến phản hồi với phía Mỹ về vấn đề này; phiên điều trần cuối cùng dự kiến diễn ra vào ngày 7/7. Kết quả điều tra về tình trạng dư thừa công suất được dự kiến công bố vào giữa tháng 7.
Ấn Độ tiếp tục khẳng định cam kết hoàn tất thỏa thuận thương mại với Mỹ, đồng thời nhấn mạnh nước này cần được hưởng lợi thế tương đối so với các đối thủ cạnh tranh, phù hợp với những nội dung đã thống nhất trong các cuộc thảo luận tháng 2. Trước khi có thể hoàn tất thỏa thuận, các kết quả điều tra theo Điều 301 cũng như các quyết định liên quan đến thuế quan cần được làm rõ.
Trong khi đó, hai nước vẫn tiếp tục đàm phán các nội dung phi thuế quan của thỏa thuận, bao gồm mở rộng tiếp cận thị trường, thương mại số, nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, cắt giảm các rào cản phi thuế quan và tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực chiến lược. Chuyến thăm Ấn Độ của Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer trong hai ngày 23–24/6 vừa qua chưa đưa ra mốc thời gian cụ thể để hoàn tất thỏa thuận.
