Sáng 15/5, Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex) tổ chức Hội thảo chuyên đề tháng 5 theo hình thức trực tuyến và trực tiếp. TS. Lê Tiến Trường – Chủ tịch HĐQT Vinatex chủ trì Hội thảo. Cùng dự có Tổng Giám đốc Vinatex Cao Hữu Hiếu, Lãnh đạo Cơ quan điều hành, các Ban chức năng và đại diện Ban lãnh đạo các doanh nghiệp thành viên tại các điểm cầu.
Tại Hội thảo, TS. Hoàng Mạnh Cầm đã cập nhật tình hình thuế và kinh tế vĩ mô với bức tranh kinh tế toàn cầu, kết quả xuất nhập khẩu dệt may, thị trường nguyên phụ liệu, cập nhật lãi suất – tỷ giá và các yếu tố tác động đến thị trường tháng 5/2026.
Cập nhật thông tin từ cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ – Trung ngày 14/5, ông Hoàng Mạnh Cầm nhấn mạnh rủi ro thị trường đang chuyển dần từ “thuế quan” giữa 2 nước sang “địa chính trị + năng lượng”. Bức tranh kinh tế toàn cầu cập nhật mới nhất tới 15/5 cho thấy, trong các chỉ số, đáng chú ý nhất là lạm phát của Mỹ, EU, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc đều tăng so với cùng kỳ tháng trước, khiến các ngân hàng trung ương thận trọng với chính sách tiền tệ.
Về kết quả xuất nhập khẩu dệt may, tháng 4/2026, kim ngạch xuất khẩu dệt may Việt Nam đạt 3,85 tỷ USD, tiếp tục đà tăng trưởng trong 3 tháng đầu năm với mức tăng 6,1% so với cùng kỳ. Trong đó hàng dệt sợi đạt 776 triệu USD, tăng 36,4% so với cùng kỳ, hàng may mặc đạt 3,08 tỷ USD, tăng 0,5% so với cùng kỳ; lũy kế 4 tháng 2026 đạt 14,53 tỷ USD, tăng 4,3% so với cùng kỳ, trong đó hàng dệt sợi đạt 2,62 tỷ USD, tăng 20,1% so với cùng kỳ, hàng may mặc đạt 11,9 tỷ USD, tăng 1,3% so với cùng kỳ. Tại thị trường Mỹ, Việt Nam duy trì vị trí số 1 với 21,4% thị phần, cao hơn nhiều so với Bangladesh (11,1%), Trung Quốc (8,7%).
Theo dự báo đầu tiên vụ 26/27 của USDA, sản lượng bông toàn cầu giảm 5,2%, đạt 25,3 triệu tấn, do diện tích gieo trồng thu hẹp, hạn hán tại Mỹ; Trung Quốc thay đổi chính sách hỗ trợ sản xuất tại Tân Cương và chiến tranh tại Iran. Nhu cầu tiêu thụ bông toàn cầu vụ 26/27 đạt 26,5 triệu tấn, tăng 1,1% sẽ khiến giá polyester tăng mạnh do dầu thô leo thang, điều này khiến cho dệt may toàn cầu chuyển sang dùng bông nhiều hơn.
Giá bông thế giới bắt đầu xu hướng tăng vọt từ đầu tháng 5 mặc dù nhu cầu hạ nguồn chưa cải thiện, trong đó giá bông ICE duy trì đà tăng liên tiếp. Tuy nhiên, giá bông nội địa Trung Quốc chỉ nhích nhẹ lên 1%, trong khi ICE và A Index tăng mạnh hơn, khiến chênh lệch giữa giá bông Trung Quốc và A Index thu hẹp đáng kể, đưa về mức thấp nhất trong nhiều tháng. Trong nửa đầu tháng 5/2026, giá xơ PSF có xu hướng giảm nhẹ, giá mở đầu tháng ở mức 1,22 USD/kg.
Cập nhật lãi suất – tỷ giá trên thị trường, ông Hoàng Mạnh Cầm khuyến nghị, doanh nghiệp cần chủ động quản trị rủi ro tài chính và tăng năng lực cạnh tranh phi giá trong bối cảnh bất ổn toàn cầu kéo dài, cụ thể: (1) Quản trị rủi ro tỷ giá: cân đối nguồn thu–chi ngoại tệ. Sử dụng công cụ phòng hộ tỷ giá cho hợp đồng nhập khẩu bông, sợi lớn; (2) Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu: ưu tiên đơn hàng có dòng tiền tốt: trong giai đoạn tỷ giá và lãi suất biến động, chấp nhận tỷ trọng hàng gia công ngắn hạn để duy trì hiệu suất nhà máy, ưu tiên đơn hàng thanh toán tốt, vòng quay nhanh; (3) Quản lý tồn kho và dòng tiền: kiểm soát tồn kho nguyên liệu. Tối ưu cơ cấu kỳ hạn vay trong bối cảnh lãi suất cao còn kéo dài.
Thời gian tới, trong bối cảnh xung đột địa chính trị giữa Nga – Ukraina và Mỹ/Israel – Iran tiếp tục dai dẳng và lan rộng, IEA (Cơ quan Năng lượng Quốc tế) nhận định thị trường dầu chuyển sang trạng thái thắt chặt hơn. Thị trường vận tải container toàn cầu tiếp tục xu hướng giá tăng do phụ phí tăng, gây nên gánh nặng chi phí lớn hơn cho doanh nghiệp xuất khẩu.
Tại Hội thảo, Tổng Giám đốc Vinatex Cao Hữu Hiếu thông tin, ngành May Tập đoàn vẫn duy trì được kết quả trên đà của năm 2025. Với ngành Sợi, cả 12 đơn vị sợi trong tháng 4 đều có lãi, đóng góp lớn cho kết quả hợp nhất của Tập đoàn. Tuy nhiên, sóng tăng trưởng của ngành sợi hiện nay chỉ mang tính ngắn hạn và được hưởng lợi thế từ giá bông trong kho. Các đơn vị có kết quả tốt cần tiếp tục tối đa hóa lợi nhuận trong thời gian tới, khi vẫn còn lợi thế về nguồn nguyên liệu giá thấp và tiếp tục theo dõi sát thị trường để có kết quả tốt hơn.
Tổng Giám đốc nhấn mạnh, 6 tháng cuối năm vẫn tiềm ẩn nhiều biến động khó lường, ảnh hưởng trọng yếu đến kết quả SXKD. Vì vậy, các đơn vị cần quản trị chặt chẽ kế hoạch SXKD tại đơn vị, ban SXKD Sợi và May cần xây dựng kế hoạch theo tinh thần tăng tối đa năng suất, hiệu quả trong quý 2, tạo đà tăng trưởng 6 tháng cuối năm, theo dõi chặt chẽ diễn biến thị trường và xây dựng các kịch bản, phương án ứng phó cho giai đoạn cuối năm.
Kết luận Hội thảo, TS. Lê Tiến Trường – Chủ tịch HĐQT Vinatex nhận định, bức tranh hiện nay của ngành dệt may đang tồn tại một nghịch lý: kết quả sản xuất kinh doanh 6 tháng đầu năm rất tích cực, nhưng các dữ liệu về kinh tế vĩ mô và nhu cầu tiêu thụ của các thị trường nhập khẩu chính đều không tốt. Do đó, kết quả này có thể là vấn đề của tiến độ sản xuất ngắn hạn.
Bối cảnh năm 2026 có nhiều điểm tương đồng với năm 2022, khi kết quả 6 tháng đầu năm tương đối thuận lợi nhưng suy giảm rất nhanh vào nửa cuối năm. Với 2 chỉ dấu về xung đột địa-chính trị và nhu cầu nhập khẩu, dự báo 6 tháng cuối năm thị trường 2026 sẽ gặp nhiều khó khăn. Do tính chất bất định của thị trường, ngay cả những đơn hàng hiện tại chốt đến quý 3 cũng chưa thể coi là chắc chắn như trước đây.
Theo Chủ tịch HĐQT Vinatex, điểm khác biệt tích cực so với giai đoạn 2022 là năng lực quản trị của toàn hệ thống hiện đã được nâng lên rõ rệt, từ kiểm soát chi phí, tồn kho, công nợ đến tuân thủ. Tuy nhiên, điều cần chuẩn bị lúc này là quản trị tình huống đột biến của thị trường. Doanh nghiệp cần xác định rõ ngưỡng chịu đựng và giới hạn vận hành trong các kịch bản bất lợi, từ đó làm rõ các điểm quyết định: khi nào tiếp tục duy trì sản xuất dù hiệu quả suy giảm, khi nào cần thu hẹp hoặc tạm dừng hoạt động sẽ là phương án tối ưu hơn. Ông cũng nhắc lại bài học “ngủ đông” trong giai đoạn Covid-19 – tức duy trì hoạt động với mức tiêu hao nguồn lực thấp nhất. Đây là thời điểm các doanh nghiệp cần chuẩn bị tư duy tương tự cho 6 tháng năm 2026 để chủ động kiểm soát và ứng phó với các tình huống bất lợi.
TS. Lê Tiến Trường khẳng định, áp lực lớn nhất là sự suy giảm của cầu tiêu dùng toàn cầu, chứ không nằm ở các chính sách thuế quan. Về các động thái liên quan đến thuế đối ứng, Section 301 hay đàm phán giữa Mỹ – Trung vẫn sẽ tác động đến thị trường, nhưng xu hướng hòa hoãn giữa hai nền kinh tế lớn có thể giúp giảm áp lực thương mại trong thời gian tới. Mỹ cũng không thể cùng lúc duy trì quá nhiều “mặt trận” về địa chính trị và thương mại, nhất là trong bối cảnh áp lực bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần. Các đơn vị, ban SXKD Sợi, ban SXKD May cần phải chuẩn bị các kịch bản ứng phó từ sớm, từ xa.
Trong 4 tháng đầu năm, Việt Nam đang chịu áp lực nhập siêu, kéo theo áp lực tỷ giá rất lớn, trong khi xu hướng huy động vốn của hệ thống ngân hàng đang tăng chậm hơn tín dụng cũng tạo nên áp lực thanh khoản. Vì vậy, các đơn vị cần chủ động quản trị rủi ro tỷ giá, xây dựng kế hoạch cân đối và duy trì nguồn ngoại tệ phù hợp với nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu đến cuối năm.
Đối với chi phí sản xuất, đặc biệt là điện năng, Chủ tịch HĐQT đề nghị Ban Đầu tư phát triển và ban SXKD Sợi nghiên cứu phương án tối ưu vận hành giờ cao điểm và giải pháp lưu trữ điện bằng pin để tận dụng giá điện thấp vào ban đêm. Chủ tịch Lê Tiến Trường cho rằng, việc theo dõi sát các diễn biến đàm phán Mỹ – Trung trong những ngày tới, bởi điều này sẽ tác động trực tiếp tới giá bông, giá dầu và chi phí nguyên liệu đầu vào của ngành.
Chủ tịch HĐQT Vinatex yêu cầu các đơn vị tập trung tối đa năng lực quản trị, sản xuất để hiện thực hóa hiệu quả sản xuất kinh doanh trong tháng 5 và tháng 6, phấn đấu hoàn thành cao nhất kế hoạch nửa đầu năm 2026.
