Thị trường với Vinatex - Vinatex với thị trường (tháng 6/2026)

Toàn cảnh chính sách bông thế giới tháng 6/2026

Mỹ triển khai “Great American Cotton Plan”, thúc đẩy phục hồi chuỗi dệt may nội địa

Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) ngày 01/06/2026 đã công bố chương trình “Great American Cotton Plan” nhằm thúc đẩy tiêu dùng bông Mỹ, hỗ trợ nông dân trồng bông và phục hồi chuỗi dệt may nội địa. Chương trình được xây dựng theo hướng liên kết từ nông nghiệp – nguyên liệu – kéo sợi – dệt may – tiêu dùng, với thông điệp nổi bật “Plant, not plastic” nhằm khuyến khích sử dụng sợi tự nhiên thay thế vật liệu tổng hợp có nguồn gốc dầu mỏ. Chương trình nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ các bang sản xuất bông lớn như Texas, Georgia, Arizona, Alabama cùng nhiều hiệp hội ngành bông, doanh nghiệp và nghị sĩ Quốc hội Mỹ.

Theo USDA, Mỹ hiện là nước sản xuất bông lớn thứ 4 thế giới và xuất khẩu lớn thứ 2 toàn cầu; ngành bông hỗ trợ hơn 125.000 việc làm và tạo ra trên 21 tỷ USD giá trị kinh tế mỗi năm. Tuy nhiên, số lượng nhà máy dệt may và nhà máy tách hạt bông (cotton gin) tại Mỹ đã giảm mạnh trong nhiều thập kỷ qua, trong khi Brazil đã vượt Mỹ trở thành nước xuất khẩu bông số 1 thế giới từ năm 2023.

Kế hoạch mới bao gồm nhiều biện pháp như: tăng hỗ trợ tín dụng và bảo hiểm nông nghiệp cho người trồng bông; hỗ trợ hiện đại hóa các nhà máy kéo sợi – dệt may; thúc đẩy tiêu dùng sản phẩm cotton nội địa; mở rộng xúc tiến thương mại và ưu tiên sử dụng bông Mỹ trong chuỗi cung ứng. Đáng chú ý, Bangladesh được đề cập như một quốc gia có thể được giảm thuế đối với hàng may mặc sử dụng bông và nguyên liệu dệt may của Mỹ

Tác động & lưu ý:

Xu hướng ưu tiên bông Mỹ và sợi tự nhiên có thể tiếp tục gia tăng tại thị trường Mỹ thời gian tới.
DN dệt may cần theo dõi khả năng xuất hiện các chính sách thương mại gắn với điều kiện sử dụng bông Mỹ hoặc ưu tiên chuỗi cung ứng nội địa Mỹ.
Các chính sách hỗ trợ ngành bông Mỹ có thể ảnh hưởng tới cạnh tranh nguyên liệu và giá bông quốc tế trong thời gian tới.

Tham khảo thêm thông tin tại: https://www.usda.gov/sites/default/files/documents/cotton-plan.pdf

Ấn Độ miễn toàn bộ thuế nhập khẩu bông từ 01/6 – 31/10/2026

Ngày 30/5/2026, Bộ Tài chính Ấn Độ chính thức ban hành thông báo miễn thuế hải quan và Thuế phát triển cơ sở hạ tầng nông nghiệp (AIDC) đối với toàn bộ bông nhập khẩu (mã tariff 5201). Mức thuế được miễn là 11% – vốn được coi là rào cản lớn với ngành Dệt May Ấn Độ. Chính sách có hiệu lực trong 5 tháng liên tiếp (01/6 – 31/10/2026).

Nguyên nhân: Do nguồn cung bông trong nước thắt chặt, giá bông Ấn Độ neo ở mức cao.

Tác động đến sợi Việt Nam: Nhà máy sợi Ấn Độ giảm chi phí nguyên liệu bông nhập khẩu 11% sẽ kéo mặt bằng giá bông trong nước về mức thấp hơn. Điều này sẽ làm tăng sức ép cạnh tranh trực tiếp với sợi xuất khẩu của Việt Nam tại các thị trường Trung Quốc, Bangladesh, Thổ Nhĩ Kỳ.

Trung Quốc gia hạn giá hỗ trợ mục tiêu bông Tân Cương 18.600 NDT/tấn cho giai đoạn 2026–2028

Ngày 26/5/2026, Trung Quốc công bố gia hạn chính sách giá hỗ trợ mục tiêu đối với bông Tân Cương cho chu kỳ 2026–2028, tiếp tục duy trì mức giá 18.600 NDT/tấn (~2.740 USD/tấn). Đây là chu kỳ thứ tư liên tiếp giữ nguyên mức giá này kể từ năm 2017.

Nội dung chính sách: Nhà nước bù phần chênh lệch giữa giá thị trường và giá mục tiêu 18.600 NDT/tấn cho nông dân Tân Cương. Vùng Tân Cương chiếm ~80–90% tổng sản lượng bông Trung Quốc và ~20% sản lượng bông toàn cầu. Giá bông trong nước TQ hiện tại (3128B Index): ~17.637 NDT/tấn – thấp hơn giá mục tiêu, tức nhà nước đang bù lỗ cho nông dân.

Song song với chính sách giá, Tân Cương đặt mục tiêu kéo sợi 45–50% sản lượng bông ngay tại địa phương đến năm 2028 (Kế hoạch phát triển ngành Dệt May Tân Cương 2026–2035) khiến năng lực sản xuất sợi nội địa Trung Quốc tăng mạnh. Điều này cũng gây áp lực cạnh tranh với sợi xuất khẩu Việt Nam.

Lưu ý:

Tranh thủ thị trường bình ổn để chốt mua nguyên liệu: Thị trường đang trong giai đoạn “tiêu hóa thông tin” sau hai chính sách lớn. Cần tranh thủ các điểm rơi của giá bông để mua nguyên liệu cho quý 3/2026.
Theo dõi sát giá sợi Ấn Độ từ tháng 6 đến tháng 10/2026: Cập nhật báo giá sợi từ Ấn Độ định kỳ để có chiến lược chào giá phù hợp, tránh mất đơn hàng xuất khẩu trong giai đoạn Ấn Độ được hưởng lợi từ miễn thuế.

Quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

Ngày 15/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 169/2026/NĐ-CP (NĐ 169) quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, có hiệu lực từ 01/7/2026. So với Nghị định số 128/2020/NĐ-CP, NĐ 169 có một số điểm mới sau đây mà DN cần lưu ý:

Bổ sung định nghĩa về tang vật vi phạm hành chính (VPHC) “không bao gồm vật, tiền, hàng hóa đã khai báo hải quan đúng quy định pháp luật” (Điều 3.2);
Bổ sung thời hiệu xử phạt VPHC do cơ quan tiến hành tố tụng chuyển đến theo quy định của Luật xử lý VPHC được kéo dài thêm 01 năm, tức 06 năm với VPHC về quản lý thuế; 03 năm đối với VPHC khác trong lĩnh vực hải quan (Điều 5.4);
Bổ sung 06 trường hợp không xử phạt VPHC (Điều 7.2) đó là các trường hợp đang thực hiện khai bổ sung các vấn đề liên quan đến HQ và thực hiện nghĩa vụ thuế theo hướng dẫn của HQ, cơ quan nhà nước khác.
Bổ sung thêm một số hành vi vi phạm tại các Điều 8, 10, 12, 13, 16.
Bổ sung quy định về xử phạt VPHC trên môi trường điện tử (Điều 37) nhằm cụ thể hóa chương trình chuyển đổi số quốc gia, nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát và xử lý VPHC.
Loại bỏ một số quy định không còn phù hợp đã được quy định tại NĐ 128.

Chính phủ đẩy mạnh phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa một số thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh

Ngày 18/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.18/NQ-CP về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh. Theo đó, kể từ ngày 01/7/2026, có một số nội dung DN cần lưu ý như sau:

Về phòng cháy, chữa cháy (PCCC):
- Bãi bỏ thủ tục Kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC theo điểm c khoản 5 Điều 18 Luật PCCC và CNCH năm 2024 và Điều 10 Nghị định 105/2025/NĐ-CP (công trình, phần công trình, hàng mục công trình, phương tiện giao thông đã được cơ quan công an thẩm định về PCCC);
- Bãi bỏ thủ tục Nghiệm thu về PCCC đối với công trình, phương tiện giao thông đã được Công an cấp Giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế nhưng chưa được chấp thuận kết quả nghiệm thu theo quy định tại Điều 46.3 NĐ 105;
- Đơn giản hóa hồ sơ thẩm định thiết kế về PCCC theo điểm a Điều 9.4, người đề nghị thẩm định không còn phải nộp văn bản thẩm định thiết kế về PCCC của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình.
Về an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ): Bãi bỏ trình tự xem xét, đánh giá điều kiện hoạt động của DN tự huấn luyện ATVSLĐ theo Điều 29.2 Nghị định 44/2016/NĐ-CP;
Về lĩnh vực kế toán: Không thực hiện quy định về điều kiện, thi, cấp và thu hồi chứng chỉ kế toán viên quy định tại 57 Luật Kế toán 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025); những người có chứng chỉ kế toán viên trước ngày 01/3/2027 sẽ được dự thi để lấy chứng chỉ kiểm toán viên.
Về lĩnh vực xây dựng: Giảm thời gian giải quyết thủ tục cấp Giấy phép xây dựng còn 10 ngày làm việc nếu nhận đủ hồ sơ hợp lệ, điều chỉnh Giấy phép xây dựng quy định còn 09 ngày làm việc nếu nhận đủ hồ sơ hợp lệ (theo tại điểm e Điều 102.1 Luật Xây dựng 2014 sửa đổi bởi điểm b Điều 1.36 Luật Xây dựng 2020 là 20 ngày).

Hướng dẫn chi tiết và thi hành quy định về hợp đồng lao động điện tử

Ngày 15/5/2026, Bộ Nội vụ ban hành Thông tư 08/2026/TT-BNV (TT 08) để quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Nghị định số 337/2025/NĐ-CP ngày 24/12/2025 về hợp đồng lao động (HĐLĐ) điện tử. Theo đó, từ ngày 01/7/2026, HĐLĐ điện tử được khuyến khích áp dụng thay thế cho HĐLĐ bằng văn bản để nâng cao hiệu quả quản trị nhân sự, đơn giản hóa các thủ tục hành chính. Cụ thể, khi sử dụng HĐLĐ điện tử DN cần lưu ý một số vấn đề sau:

NSDLĐ và NLĐ đăng ký tài khoản truy cập vào Nền tảng HĐLĐ điện tử bằng Hệ thống định danh và xác thực điện tử quốc gia (VNeID): NLĐ sử dụng VNeID cá nhân; NSDLĐ là tổ chức sử dụng VNeID tổ chức;
Mỗi HĐLĐ điện tử được cấp 1 mã định danh (ID) duy nhất theo quy định tại Điều 5 TT 08 khi được gửi về nền tảng HĐLĐ điện tử;
Nền tảng HĐLĐ điện tử cũng được sử dụng để NSDLĐ báo cáo tình hình thay đổi về lao động theo quy định tại Điều 4.2 Nghị định 145/2020/NĐ-CP;
DN có thể sử dụng nền tảng HĐLĐ điện tử để chuyển đổi từ HĐLĐ giấy sang HĐLĐ điện tử;
HĐLĐ điện tử, phụ lục kèm theo được lưu trữ trong 10 năm trên nền tảng HĐLĐ điện tử kể từ ngày HĐLĐ điện tử đó chấm dứt.

Cước vận tải biển tăng mạnh, doanh nghiệp dệt may cần tính lại chi phí logistics

Thị trường vận tải container quốc tế ghi nhận đợt tăng giá mạnh khi mùa cao điểm vận chuyển hàng hóa đến sớm hơn thường lệ. Theo Drewry World Container Index, giá cước container 40 feet tăng 23% trong một tuần, lên 3.433 USD/container. Tuyến Thượng Hải – Los Angeles tăng 31% lên 4.565 USD/container, trong khi tuyến Thượng Hải – New York tăng 20% lên 5.505 USD/container. Chỉ số SCFI cũng tăng 15,9%, phản ánh nhu cầu vận chuyển quốc tế phục hồi mạnh.

Động lực tăng giá đến từ nhu cầu giao hàng sớm trước khả năng Mỹ điều chỉnh chính sách thuế quan từ tháng 7/2026, nhu cầu nhập khẩu phục vụ FIFA World Cup 2026 và rủi ro địa chính trị tại Trung Đông khiến nhiều hãng tàu tiếp tục đi vòng qua châu Phi. Các đơn vị phân tích thị trường nhận định mặt bằng giá cước có thể tiếp tục duy trì ở mức cao ít nhất đến hết tháng 7/2026 do nhu cầu vận chuyển tăng nhanh trong khi năng lực vận tải chưa được cải thiện đáng kể.

Tác động & lưu ý:

– Doanh nghiệp xuất khẩu cần cập nhật lại chi phí logistics trong cơ cấu giá thành và kế hoạch giao hàng trong thời gian tới.

– Cần rà soát điều khoản vận chuyển, chủ động đặt chỗ sớm và tính toán đầy đủ biến động cước tàu nhằm tránh phát sinh chi phí vượt dự toán hoặc ảnh hưởng hiệu quả đơn hàng.

(Nguồn: Drewry World Container Index, Shanghai Containerized Freight Index – 05/06/2026)

Bài viết được đăng trên Đặc san Dệt May và Thời trang số tháng 6/2026. Chi tiết tại đây!