Những biến động của thị trường, công nghệ và quan hệ lao động đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với tổ chức công đoàn. Thực tiễn cho thấy, sự lãnh đạo, định hướng xuyên suốt của Đảng ủy Tập đoàn Dệt May Việt Nam là nền tảng quan trọng để Công đoàn Dệt May Việt Nam đổi mới phương thức hoạt động, thực hiện tốt nhiệm vụ đại diện, chăm lo, bảo vệ người lao động, đồng thời hài hòa lợi ích của doanh nghiệp, góp phần xây dựng quan hệ lao động ổn định, tiến bộ.
Đảng uỷ Tập đoàn lãnh đạo Công đoàn trong một mô hình tổ chức đặc thù
Để nhìn nhận đầy đủ vai trò lãnh đạo của Đảng ủy Tập đoàn Dệt May Việt Nam đối với Công đoàn Dệt May Việt Nam, trước hết cần đặt trong đặc điểm rất riêng về mô hình tổ chức.
Trước khi thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 15/10/2017 về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phạm vi tổ chức của Đảng bộ Tập đoàn Dệt May Việt Nam đã tương đối hẹp, chỉ bao gồm 06 doanh nghiệp sản xuất kinh doanh và 03 chi nhánh, bao phủ khoảng 30% lao động của Tập đoàn và khoảng 20% số đoàn viên, người lao động thuộc Công đoàn Dệt May Việt Nam.
Sau quá trình sắp xếp tinh gọn tổ chức, đặc biệt là thực hiện Kết luận số 208-KL/TW ngày 11/11/2025 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về sắp xếp tổ chức đảng trong các tập đoàn kinh tế, tổng công ty, ngân hàng thương mại nhà nước, Đảng bộ Tập đoàn được tổ chức lại thành đảng bộ cơ sở, gồm các tổ chức đảng tại Cơ quan Tập đoàn, Cơ quan Công đoàn Dệt May Việt Nam, Hiệp hội Dệt May Việt Nam và một số chi nhánh; không còn trực tiếp lãnh đạo tổ chức đảng tại các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh dệt may. Hiện toàn Đảng bộ có 139 đảng viên, tương đương khoảng 1% lao động của Tập đoàn và khoảng 0,2% tổng số đoàn viên, người lao động thuộc Công đoàn Dệt May Việt Nam.
Công đoàn Dệt May Việt Nam (tiền thân là Công đoàn Tổng Công ty Dệt May Việt Nam) được thành lập năm 1996; đến năm 2008, chuyển sang mô hình Công đoàn ngành Trung ương. Dù theo mô hình nào, Cơ quan Công đoàn đều là chi bộ trực thuộc Đảng bộ Tập đoàn và luôn nhận được sự lãnh đạo, định hướng của Đảng bộ Tập đoàn trong suốt quá trình hoạt động.
Hiện nay, phạm vi của Công đoàn Dệt May Việt Nam rộng hơn so với phạm vi quản lý trực tiếp của Tập đoàn và Đảng bộ Tập đoàn. Công đoàn ngành có gần 110.000 đoàn viên tại 114 công đoàn cơ sở thuộc các doanh nghiệp đa dạng về loại hình sở hữu. Trong đó, 30 đơn vị có vốn của Vinatex, 15 đơn vị Vinatex giữ vốn chi phối. Nếu tính cả doanh nghiệp liên kết cấp 2 thì tổng số đơn vị cấp 1 và 2 của Tập đoàn là 60, chiếm 72,6% đoàn viên, người lao động của Công đoàn Dệt May Việt Nam; số còn lại là các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp tư nhân và cổ phần khác.
Như vậy, phạm vi lãnh đạo trực tiếp của Đảng bộ Tập đoàn hiện hẹp hơn đáng kể so với phạm vi hoạt động của Công đoàn Dệt May Việt Nam, nhất là sau khi các tổ chức đảng tại doanh nghiệp sản xuất kinh doanh được chuyển về địa phương. Trong điều kiện đó, Đảng bộ Tập đoàn không thể thực hiện phương thức lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp đối với toàn bộ hệ thống công đoàn mà chủ yếu định hướng Công đoàn ngành về chủ trương, nội dung và phương thức hoạt động; qua đó nâng cao uy tín, sức ảnh hưởng của tổ chức công đoàn, đồng thời tạo sự đồng thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động.
Định hướng hoạt động thực chất, hiệu quả
Từ đặc điểm tổ chức và thực tiễn hoạt động, Đảng ủy Tập đoàn xác định xuyên suốt ba yêu cầu trong lãnh đạo, chỉ đạo công đoàn:
Đảng uỷ chỉ đạo công đoàn nâng cao vai trò tham gia quản lý, đối thoại, thương lượng, giám sát, phản biện để doanh nghiệp thực hiện đúng và đầy đủ các quy định của pháp luật về lao động và công đoàn, trong đó coi đối thoại, thương lượng là một trong những phương thức quan trọng để bảo vệ quyền và lợi ích của người lao động. Riêng tại các đơn vị có vốn của Vinatex, ngoài vai trò của công đoàn còn có sự phối hợp chỉ đạo, kiểm tra, giám sát của Hội đồng Quản trị, Cơ quan Điều hành Tập đoàn đối với phần vốn góp thông qua Ban Kiểm soát, Ban Quản trị rủi ro, Ban Quản lý nguồn nhân lực, nhằm đảm bảo các chính sách với người lao động được thực hiện đầy đủ.
Đảng uỷ chỉ đạo các hoạt động công đoàn phải thực chất và hướng tới lợi ích hài hòa của người lao động và doanh nghiệp. Trong điều kiện phần lớn doanh nghiệp không thuộc quyền quản lý trực tiếp của Tập đoàn, nếu hoạt động công đoàn chỉ xuất phát từ mong muốn của tổ chức mà không chứng minh được hiệu quả đối với người lao động và doanh nghiệp thì rất khó tạo được sự tham gia bền vững. Do đó, Đảng uỷ định hướng công đoàn lựa chọn những chương trình mà người lao động thực sự cần, đồng thời người sử dụng lao động nhìn thấy giá trị để tự nguyện dành thời gian, nguồn lực và phối hợp tổ chức.
Đảng uỷ Tập đoàn chỉ đạo công đoàn thực hiện tốt công tác cán bộ, xác định cán bộ công đoàn tại cơ sở không chỉ nhiệt tình với phong trào mà phải hiểu doanh nghiệp, hiểu sản xuất, hiểu người lao động, nắm chắc pháp luật và có vị trí chủ chốt tại doanh nghiệp. Chỉ có như vậy, cán bộ công đoàn mới có uy tín, tiếng nói trọng lượng với người sử dụng lao động và tập hợp, đoàn kết được người lao động.
Hiện thực hóa định hướng bằng những chương trình thiết thực
Từ những định hướng đó, nhiều chương trình, hoạt động được Công đoàn Dệt May Việt Nam tổ chức hiệu quả.
Trước hết là việc thương lượng và ký kết Thỏa ước Lao động tập thể ngành Dệt May Việt Nam – thỏa ước cấp ngành đầu tiên của Việt Nam. Việc tổ chức theo mô hình công đoàn ngành đã tạo cơ sở để Công đoàn Dệt May Việt Nam tập hợp các doanh nghiệp cùng ngành nghề, xác định những vấn đề chung và tiến hành thương lượng ở phạm vi rộng hơn một doanh nghiệp. Đồng thời, định hướng xuyên suốt của Đảng ủy Tập đoàn về bảo đảm hài hòa lợi ích giữa người lao động và doanh nghiệp đã góp phần tạo nền tảng để Thỏa ước được duy trì và không ngừng hoàn thiện. Đến nay, Thỏa ước đã trải qua 6 lần ký kết, thu hút và duy trì sự tham gia ổn định của gần 90 doanh nghiệp quy mô lớn, bao phủ trực tiếp gần 100.000 người lao động.
Chương trình đào tạo nâng cao kỹ năng nghề, đào tạo lại và trang bị kỹ năng mới cho người lao động được triển khai nhằm chủ động bảo vệ việc làm cho người lao động từ sớm, từ xa trước những đòi hỏi mới về công nghệ, thiết bị, tổ chức sản xuất, tác phong công nghiệp và kỷ luật lao động.
Hội thi Thợ giỏi ngành Dệt May Việt Nam được tổ chức định kỳ 5 năm một lần, gắn nội dung thi với thiết bị, công nghệ và sản phẩm mới đang được áp dụng tại các doanh nghiệp. Hội thi không chỉ thu hút người lao động mà còn nhận được sự quan tâm, đồng hành của người sử dụng lao động, bởi lao động có tay nghề cao là lực lượng trực tiếp tạo ra năng suất, chất lượng và hiệu quả công việc; đồng thời chia sẻ, lan tỏa những thao tác tiên tiến, hướng dẫn, kèm cặp đồng nghiệp để tạo ra giá trị lớn hơn cho doanh nghiệp.
Ngày hội Lao động sáng tạo được tổ chức định kỳ 2 năm một lần, tạo môi trường để người lao động phát huy sáng kiến, sáng tạo và nhân rộng các giải pháp kỹ thuật, công nghệ có giá trị thực tiễn, góp phần nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất, kinh doanh.
Bên cạnh đó, chương trình “Tết sum vầy – Ngày hội công nhân – Phiên chợ nghĩa tình”, Tháng Công nhân, các phiên chợ lưu động tại doanh nghiệp cùng nhiều hoạt động chăm lo khác được tổ chức kịp thời, hiệu quả.
Các hoạt động văn hóa – thể thao và Cuộc thi sáng tác các ca khúc về ngành được tổ chức nhằm xây dựng lòng tự hào, tự tin, tình yêu nghề và sự gắn bó của người lao động với doanh nghiệp, với ngành.
Công tác tuyên truyền, truyền thông được quan tâm chỉ đạo. Thông qua các kênh thông tin chính thống như truyền thanh công đoàn, trang tin điện tử, Facebook fanpage… vừa tuyên truyền, vừa đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Hoàn thiện mô hình để nâng cao hiệu quả công tác lãnh đạo, chỉ đạo
Trong bối cảnh mô hình tổ chức Đảng và tổ chức công đoàn sau sắp xếp có nhiều thay đổi, cơ chế lãnh đạo của tổ chức Đảng đối với các công đoàn ngành Trung ương có phạm vi hoạt động rộng, đa dạng loại hình doanh nghiệp và không hoàn toàn trùng với phạm vi của một Đảng bộ hoặc một chủ sở hữu, cần tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện.
Bên cạnh đó, cần nghiên cứu mô hình tổ chức Đảng bộ Tập đoàn theo hướng tăng cường khả năng lãnh đạo, chỉ đạo đối với các tổ chức Đảng tại doanh nghiệp có vốn của Tập đoàn; đồng thời tiếp tục hoàn thiện mô hình công đoàn ngành theo hướng xuyên suốt, thống nhất, gắn kết theo ngành nghề, trong đó ưu tiên đưa công đoàn tại các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn đang sinh hoạt tại địa phương về công đoàn ngành. Qua đó, tạo sự thống nhất trong thực hiện nhiệm vụ chính trị, tổ chức phong trào thi đua, đào tạo kỹ năng nghề nghiệp và xây dựng văn hóa theo đặc thù ngành.
Cùng với hoàn thiện mô hình tổ chức, cần có cơ chế phù hợp về nguồn nhân lực công đoàn, cho phép công đoàn ký hợp đồng lao động, trả lương từ tài chính công đoàn để bố trí cán bộ chuyên trách tại cơ sở, doanh nghiệp có đông đoàn viên; đồng thời có chính sách tuyển dụng đặc thù để thu hút những cán bộ có năng lực, uy tín và kinh nghiệm thực tiễn từ cơ sở vào cơ quan công đoàn chuyên trách.
Thực tiễn cho thấy, sự lãnh đạo, định hướng xuyên suốt của Đảng ủy Tập đoàn là yếu tố quan trọng để Công đoàn Dệt May Việt Nam lựa chọn đúng nội dung, phương thức hoạt động, hướng tới lợi ích thiết thực của người lao động và tạo sự đồng thuận của doanh nghiệp. Đây là nền tảng để Công đoàn Dệt May Việt Nam tiếp tục củng cố tổ chức, nâng cao năng lực, vị thế và phát triển ngày càng vững mạnh trên chặng đường mới.
Bài viết của TS. Lê Tiến Trường – Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Dệt May Việt Nam đăng trên Đặc san Dệt May và Thời trang số tháng 9/2026. Chi tiết tại đây!
