Về tổng thể, dự báo tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong quý 1/2026 có thể đạt khoảng 7% GDP, tiếp nối đà bứt phá ấn tượng từ năm 2025. Việt Nam được dự báo có thể vượt Thái Lan về GDP danh nghĩa trong năm 2026.
Tiếp tục có nhiều điểm sáng kinh tế
Riêng trong 2 tháng đầu năm 2026, Việt Nam tiếp tục ghi nhận xu hướng tích cực, tốt hơn cùng kỳ trên hầu hết các lĩnh vực, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm, lạm phát được kiểm soát (Chỉ số giá tiêu dùng 2 tháng tăng gần 3% so với cùng kỳ); động lực tăng trưởng được thúc đẩy nhờ tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 155 tỷ USD, tăng 22,2% so với cùng kỳ; chỉ số sản xuất (PMI) khả quan (trong tháng 1/2026 đạt 52,2 điểm); thu hút dòng vốn FDI ổn định (vốn FDI đăng ký mới đạt 3,54 tỷ USD, tăng 61,5%, vốn FDI thực hiện ước đạt 3,21 tỷ USD, tăng 8,8%); tiêu dùng nội địa cải thiện; thu hút khách quốc tế ước đạt gần 4,7 triệu lượt người, tăng hơn 18% so với cùng kỳ. Số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường đạt gần 64,5 nghìn doanh nghiệp, tăng 29,4% so với cùng kỳ; tổng số vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế là 851,9 nghìn tỷ đồng, tăng 20,1% (riêng trong tháng 1/2026, cả nước có gần 49.000 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 45,6% so với cùng kỳ năm trước là minh chứng thuyết phục cho thấy niềm tin của doanh nghiệp và người dân được củng cố, Việt Nam có đủ điều kiện để bứt phá tăng trưởng). Thị trường tài chính-tiền tệ ổn định; thanh khoản của hệ thống ngân hàng bảo đảm, đáp ứng nhu cầu của người dân, doanh nghiệp. Giải ngân đầu tư công đến hết tháng 2/2026 đạt 55.000 tỷ đồng. Thu ngân sách nhà nước ước đạt 601,3 nghìn tỷ đồng, bằng 23,8% dự toán, tăng 13,1% so với cùng kỳ. Trong đó, thu từ 3 khu vực sản xuất kinh doanh ước đạt 31,7% dự toán, tăng 29% trong khi đã giảm, gia hạn khoảng 30,2 nghìn tỷ đồng tiền thuế, phí… để hỗ trợ sản xuất kinh doanh. An ninh năng lượng, an ninh lương thực được giữ vững.
Bên cạnh đó, nhiệm vụ tăng trưởng quý 1 và cả năm 2026 còn nhiều thách thức: Công tác vận hành bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp còn một số khó khăn, vướng mắc; vẫn còn tình trạng chậm ban hành văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết. Tình hình nhũng nhiễu, tiêu cực trong giải quyết hồ sơ công việc của người dân, doanh nghiệp, buôn lậu, gian lận thương mại, vi phạm sở hữu trí tuệ, vệ sinh an toàn thực phẩm, ùn tắc, vi phạm trật tự, an toàn giao thông, tai nạn giao thông đường sắt, đường thủy, cháy nổ… còn diễn biến phức tạp. Vấn đề ô nhiễm môi trường chưa được khắc phục hiệu quả. Xâm nhập mặn trong mùa khô tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long là vấn đề cần lưu ý để ứng phó, kiểm soát nước mặn kịp thời, điều tiết nguồn nước bảo đảm sinh hoạt, sản xuất của người dân.
Đồng thời, đời sống kinh tế quốc tế đang ghi nhận những chuyển động mới, nổi bật là ngày 20/2, Tổng thống Mỹ ký sắc lệnh áp thuế nhập khẩu bổ sung 10%, có hiệu lực từ ngày 24/2 (giờ Mỹ), trong 150 ngày thay các mức thuế đối ứng đã công bố trước đó đã bị Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ ngày 20/2; ngày 21/2, Tổng thống Mỹ tuyên bố trên mạng xã hội về việc nâng mức thuế cơ bản toàn cầu từ 10% lên 15%;
Xung đột quân sự giữa Mỹ – Israel và Iran lan rộng ra các nước Trung Đông, gây gián đoạn vận tải biển, hàng không thế giới, tác động đến nguồn cung, giá dầu, khí LNG…
Đặc biệt, những căng thẳng địa chính trị, nhất là tình hình Trung Đông đang kéo theo hàng loạt các yếu tố hệ lụy phát sinh, như: Tuyến đường vận tải/ đường bay trung chuyển từ châu Á sang châu Âu, từ Đông sang Tây bị mắc kẹt đứt gãy hoặc đảo tuyến hành trình, làm tăng giá dầu (Iran phong tỏa eo biển Hormuz là yết hầu chuyên chở khoảng 20% khối lượng dầu khí của thế giới qua đây), cước phí vận chuyển đường biển và giá vé hàng không, cũng như phí bảo hiểm và các loại chi phí đầu vào phục vụ hoạt động sản xuất, cuộc sống và lạm phát, nguy cơ đứt gẫy chuỗi cung ứng và vận chuyển hàng hóa, cũng như các hợp đồng kinh tế với các đối tác liên quan (nhất là với các nước khu vực có tham gia các FTA với Việt Nam); giảm sức mua và kéo giảm tăng trưởng; tăng áp lực việc làm, an sinh xã hội và giá vàng… Đây không chỉ là những lo ngại của riêng Việt Nam hay các quốc gia trong khu vực Trung Đông, mà còn là của nhiều nước liên quan trên thế giới.
Triển vọng và giải pháp cần có
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động do bất ổn địa chính trị và biến động thương mại, Việt Nam vẫn là điểm sáng trên “bản đồ” kinh tế thế giới với dự báo tăng trưởng tích cực từ hầu hết các tổ chức quốc tế. Tuy nhiên, khoảng cách giữa kỳ vọng đột phá với mục tiêu tăng trưởng hai con số và các dự báo đang đặt ra những bài toán lớn về cải cách cơ cấu và năng lực thực thi trong năm 2026 cũng như giai đoạn 5 năm 2026-2030…
Các báo cáo đánh giá triển vọng tăng trưởng mới nhất từ các định chế tài chính quốc tế như Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Ngân hàng Thế giới (WB), Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) cùng hàng loạt các ngân hàng thương mại quốc tế đều dự báo triển vọng tăng trưởng của Việt Nam trong năm 2026 là khá tích cực, dù còn có sự phân hoá về con số cụ thể, dao động trong khoảng 6,0% đến 6,5%. IMF thậm chí còn dè dặt hơn với mức dự báo 5,6%. Các định chế tài chính quốc tế tài chính này cho rằng những rủi ro từ sự bất ổn kinh tế thế giới sẽ tác động tới kinh tế Việt Nam. Theo OECD, dư địa tăng trưởng từ vốn và lao động của Việt Nam đã cạn. Báo cáo của WB cảnh báo rằng, dù nội lực Việt Nam tốt, nhưng độ mở quá lớn của nền kinh tế (với tỷ lệ thương mại trên GDP tới 200%) khiến Việt Nam không thể “miễn nhiễm” trước sự giảm tốc của các đối tác thương mại lớn như Mỹ và EU. Hơn nữa, những rào cản thương mại mới liên quan đến môi trường (như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon – CBAM của châu Âu) bắt đầu có hiệu lực đầy đủ vào năm 2026 sẽ tạo áp lực chi phí lớn lên hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam.
Đồng thời, lạm phát của Việt Nam năm 2026 được dự báo sẽ duy trì ổn định ở mức khoảng dưới 4,5%. Theo dự báo của IMF, tăng trưởng cung tiền (M2) năm 2026 sẽ chậm lại ở mức 11,5%, đồng thời tăng trưởng tín dụng toàn nền kinh tế dự kiến ở ngưỡng 13,0%; bội chi ngân sách nhà nước dự kiến được kiểm soát chặt chẽ quanh mức 2,2 – 2,3% GDP. Nợ công khoảng 32% GDP, thấp hơn nhiều so với ngưỡng trần 60%. Tuy nhiên, áp lực nợ thực tế có thể gia tăng từ các cam kết đầu tư công mở rộng cho các siêu dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia. Thách thức đáng quan ngại nhất nằm ở cán cân đối ngoại và tài chính. Thặng dư cán cân vãng lai dự báo sẽ thu hẹp đáng kể từ mức kỷ lục 6,6% năm 2024 xuống còn khoảng 2,4% GDP vào năm 2026, do nhu cầu nhập khẩu tư liệu sản xuất phục hồi và xuất khẩu chịu áp lực từ các rào cản thuế quan mới. Đặc biệt, dự trữ ngoại hối được dự báo sẽ tiếp tục ở mức thấp, làm hạn chế dư địa can thiệp tỷ giá của Ngân hàng Nhà nước trong năm 2026.
Theo báo cáo của Ngân hàng UOB (Singapore), với mức tăng trưởng 8% trong năm 2025, Việt Nam bước vào năm 2026 với nền tảng vững chắc và dự báo mức tăng trưởng GDP năm 2026 là 7,5%, dù khả năng suy giảm của xuất khẩu sau giai đoạn đẩy mạnh trước đó, cùng với sự bất định về chính sách thuế của Mỹ, là những rủi ro có thể kìm hãm quỹ đạo tăng trưởng.
Theo Standard Chartered, tăng trưởng kinh tế Việt Nam có thể chậm lại trong nửa đầu năm, trước khi phục hồi rõ nét hơn vào nửa cuối năm. Ngân hàng này dự báo GDP tăng khoảng 6,5% trong nửa đầu năm, sau đó tăng tốc lên khoảng 8% trong nửa cuối năm, đưa mức tăng trưởng cả năm đạt 7,2%.
Tại Báo cáo chiến lược 2026 công bố ngày 22/01, VinaCapital kỳ vọng trong kịch bản tích cực, tăng trưởng GDP Việt Nam có thể đạt khoảng 10% trong năm 2026, trong bối cảnh Chính phủ vẫn còn nhiều công cụ trong tay để hỗ trợ tăng trưởng khi cần thiết…
Triển vọng kinh tế Việt Nam năm 2026 tuỳ thuộc quan trọng vào tiến độ và kết quả thực hiện các dự án trọng điểm quốc gia (nhất là mối liên kết giữa tăng trưởng hạ tầng hệ thống logistics kết nối cảng biển, đường sắt, kho bãi) và bất động sản; sự triển khai loạt nghị quyết mở đường cho các khu vực kinh tế tư nhân, doanh nghiệp nhà nước và khoa học công nghệ bứt phá; khả năng duy trì dòng vốn FDI ổn định, thúc đẩy tiêu dùng và xuất khẩu sang Mỹ, cũng như tăng trưởng năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) – thước đo của hiệu quả và công nghệ; khả năng hấp thụ công nghệ và liên kết của khu vực doanh nghiệp trong nước với khối FDI.
Trong Công điện số 06/CĐ-TTg về việc đẩy mạnh một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026, Thủ tướng Chính phủ nêu rõ các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước phát huy vai trò đầu tàu, dẫn dắt, nâng cao năng lực quản trị, hiệu quả sản xuất – kinh doanh, phấn đấu tăng trưởng sản lượng hoặc doanh thu năm 2026 từ 10% trở lên, đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng trọng điểm được giao và tiếp tục đề xuất các dự án đầu tư mới …
Để thích ứng với tình hình trên, Chính phủ yêu cầu các tổ chức, địa phương và chính quyền cùng cộng đồng doanh nghiệp quyết liệt, chủ động, sáng tạo, thực hiện hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các Nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị; nắm chắc diễn biến tình hình, nâng cao năng lực phản ứng chính sách và thị trường chủ động, linh hoạt, kịp thời, hiệu quả; kịp thời khắc phục sai sót, khuyết điểm, kiên định mục tiêu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và phấn đấu tăng trưởng quý 1 theo kịch bản của Nghị quyết số 01 của Chính phủ, tạo thế, tạo lực, tạo đà cho cả năm 2026; tập trung hoàn thiện thể chế, pháp luật; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính; hoàn thiện quy định về tổ chức bộ máy hành chính và vận hành hiệu quả chính quyền địa phương 2 cấp; tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh và dự án tồn đọng, kéo dài; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực; tăng cường phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, bảo đảm an sinh xã hội, giữ vững trật tự an toàn xã hội; đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế
Đặc biệt, tiếp tục phối hợp chặt chẽ, thực hiện chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, kịp thời, hiệu quả gắn với chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm; công bố, công khai hạn mức tăng trưởng tín dụng của cả năm 2026 (thay vì theo quý) và điều chỉnh linh hoạt, kịp thời, hiệu quả, phù hợp với tình hình thực tiễn; Nghiên cứu các giải pháp phát hành trái phiếu Chính phủ, trái phiếu công trình để huy động nguồn lực cho đầu tư phát triển; dứt khoát không để lạm phát – mất tăng trưởng hoặc ngược lại.
Ngoài ra, chú ý bảo đảm dự trữ quốc gia và cung ứng đủ điện, xăng dầu, hàng hóa thiết yếu; tăng cường quản lý thị trường, giá cả, kiểm soát chặt chẽ tình trạng găm hàng, đội giá, buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; phát triển thị trường bất động sản an toàn, lành mạnh, hiệu quả, bền vững; thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế số, xã hội số; tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu, trung tâm dữ liệu, phủ sóng 5G toàn quốc…
Bên cạnh đó, các cơ quan Thương vụ của Việt Nam ở nước ngoài cần tích cực duy trì quan hệ chặt chẽ với các cơ quan và tổ chức hữu quan của nước sở tại để kịp thời phối hợp xử lý những vấn đề phát sinh trong quan hệ hợp tác kinh tế thương mại giữa hai nước, cũng như hỗ trợ doanh nghiệp xử lý những vướng mắc có liên quan; thường xuyên theo dõi sát tình hình tại thị trường khu vực, cập nhật những biến động mới phát sinh, kịp thời cảnh báo cho các doanh nghiệp để phòng tránh những rủi ro không đáng có và bảo vệ lợi ích kinh doanh của mình. Các doanh nghiệp có vấn đề phát sinh liên quan đến thị trường có thể liên hệ trực tiếp với Thương vụ để được hỗ trợ phù hợp và hướng dẫn xử lý kịp thời.
Đồng thời, các doanh nghiệp, một mặt, cần theo dõi sát sao tình hình chiến sự, thường xuyên giữ liên hệ chặt chẽ với hãng tàu và đối tác người mua (nhất là đối với các lô hàng đang vận chuyển trên đường, nếu có) để chủ động có phương án xử lý kịp thời đối với các hợp đồng mua bán/xuất nhập khẩu đã ký kết; mặt khác, cần tiếp tục giữ liên hệ và duy trì quan hệ chặt chẽ với các đối tác, nhất là với các nhà nhập khẩu đầu mối và người mua hàng lớn, thực hiện các thỏa thuận hợp tác kinh doanh đầu tư, trên cơ sở mối quan hệ bạn hàng được duy trì gắn bó chặt chẽ từ trước; tích cực chủ động đa dạng hóa thị trường để tìm kiếm thêm các đối tác mua hàng, thiết lập quan hệ bạn hàng mới và phát hiện ra các nguồn cung cấp mới, phòng tránh rủi ro, bảo hiểm hàng hóa, nhằm bảo vệ lợi ích của mình.
Cần nhấn mạnh rằng, để hướng tới con số tăng trưởng 10% trong những năm tiếp theo, năm 2026 phải là năm của những cải cách thực chất về thể chế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và triển khai các mô hình kinh tế mới…
Bài viết được đăng trên Đặc san Dệt May và Thời trang số tháng 3/2026. Chi tiết tại đây!
