Ngành may giữ nhịp sản xuất, tạo điểm tựa cho toàn chuỗi trong năm 2025

Thứ Ba, 27/01/2026, 13:55

Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt đáng chú ý của thương mại dệt may toàn cầu khi Hoa Kỳ chính thức triển khai các biện pháp thuế đối ứng và gia tăng giám sát chuỗi cung ứng đối với nhiều nhóm hàng nhập khẩu, trong đó có dệt may. Chính sách này tạo ra cú sốc về thuế suất, tác động sâu rộng đến tâm lý thị trường, chiến lược đặt hàng và cách thức tổ chức chuỗi của các nhãn hàng quốc tế. Trong bối cảnh đó, ngành May của Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex) tiếp tục giữ vai trò đầu kéo, không chỉ duy trì ổn định sản xuất, mà còn góp phần củng cố sức chống chịu của toàn chuỗi dệt may Việt Nam trước những thay đổi mang tính cấu trúc của thị trường Mỹ.

Cua hang VTEC 11 copy scaled

Thuế đối ứng của Mỹ năm 2025: Từ công cụ bảo hộ đến tín hiệu tái cấu trúc chuỗi

Khác với các đợt áp thuế mang tính đối đầu trực diện trong quá khứ, thuế đối ứng của Mỹ trong năm 2025 được triển khai theo cách thận trọng nhưng có chiều sâu. Trọng tâm không chỉ nằm ở mức thuế cụ thể, mà ở cách Mỹ tái định hình các tiêu chí tiếp cận thị trường, gắn thuế quan với xuất xứ, mức độ phụ thuộc chuỗi và các tiêu chuẩn phi thuế quan.

Đối với ngành dệt may, chính sách này không chỉ tạo ra cú sốc về giá mà còn hình thành một trạng thái bất định kéo dài. Các nhãn hàng Mỹ thận trọng hơn trong việc ký kết hợp đồng dài hạn, tăng cường phân tán rủi ro và yêu cầu cao hơn về minh bạch chuỗi cung ứng. Điều này khiến dòng đơn hàng trở nên phân mảnh, biên lợi nhuận bị nén và áp lực điều hành tăng lên đáng kể.

Có thể nói, thuế đối ứng của Mỹ năm 2025 không chỉ là một biện pháp thương mại, mà là tín hiệu rõ ràng về xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, trong đó yếu tố ổn định và khả năng kiểm soát rủi ro được đặt ngang với chi phí.

Mỹ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn và có ảnh hưởng sâu rộng đối với ngành Dệt May Việt Nam. Mọi thay đổi trong chính sách thương mại của Mỹ đều nhanh chóng lan tỏa tới hành vi đặt hàng, cơ cấu sản phẩm và nhịp độ sản xuất trong nước.

Trong bối cảnh thuế đối ứng được triển khai, lợi thế chi phí đơn thuần không còn đủ để bảo đảm đơn hàng. Thay vào đó, các nhãn hàng Mỹ ngày càng ưu tiên những nhà cung ứng có năng lực tổ chức sản xuất ổn định, tuân thủ tốt và khả năng thích ứng nhanh với yêu cầu chính sách. Đây là điểm mấu chốt khiến vai trò của ngành May Vinatex trở nên nổi bật trong năm 2025.

DSC 0121 scaled

 

Năm 2025: Ngành May Vinatex – giữ nhịp trước sức ép thuế đối ứng

Trước tác động của chính sách thuế đối ứng từ Mỹ, ngành May Vinatex trong năm 2025 hoạt động với nhiều áp lực đan xen. Thị trường Mỹ thận trọng hơn, đơn hàng ngắn hạn tăng lên, trong khi yêu cầu về tiến độ và tuân thủ ngày càng khắt khe.

Trong bối cảnh đó, ngành May không lựa chọn phản ứng bị động, mà chủ động điều chỉnh phương thức điều hành. Trọng tâm được đặt vào duy trì sản xuất ổn định, giữ vững đội ngũ lao động và bảo đảm năng lực giao hàng. Đây là lựa chọn mang tính chiến lược, bởi khi thị trường thiếu chắc chắn, khả năng “giữ nhịp” trở thành yếu tố then chốt để duy trì niềm tin của khách hàng.

Các đơn vị trong hệ thống tăng cường tổ chức sản xuất linh hoạt, thích ứng nhanh với biến động đơn hàng, đồng thời chú trọng tiết kiệm chi phí và nâng cao kỷ luật vận hành.

Ở cấp độ ngành, vai trò điều phối, hỗ trợ giữa các đơn vị được phát huy rõ nét hơn. Sự phối hợp kịp thời giúp giảm thiểu rủi ro cục bộ và góp phần nâng cao hiệu quả chung. Đây là yếu tố quan trọng giúp ngành May Vinatex giữ được sự ổn định cần thiết trong một năm nhiều biến động. Tổng doanh thu ngành May của 06 đơn vị thành viên đạt 7.217 tỷ đồng, đạt 113% kế hoạch năm; lợi nhuận trước thuế đạt 657 tỷ đồng, đạt 136% kế hoạch; tỷ suất lợi nhuận/doanh thu đạt 9,1%.

Bai nganh May 2

 

Chính sự ổn định của ngành May đã tạo ra lực kéo quan trọng cho toàn hệ thống Vinatex. Khi ngành May duy trì được nhịp sản xuất, các khâu sợi – dệt – nhuộm trong chuỗi cũng có điều kiện vận hành ổn định hơn, giảm thiểu tác động lan tỏa từ chính sách thuế đối ứng.

Thuế đối ứng và yêu cầu mới về chuỗi cung ứng

Một đặc điểm quan trọng của thuế đối ứng Mỹ là sự gắn kết chặt chẽ với các tiêu chí chuỗi: xuất xứ nguyên liệu, mức độ phụ thuộc vào một số quốc gia, tiêu chuẩn môi trường và trách nhiệm xã hội. Đặc điểm này đưa ngành May thế giới đứng trước những thay đổi mang tính cấu trúc, tác động trực tiếp đến định hướng phát triển của ngành May Vinatex.

Thứ nhất, tăng trưởng chậm nhưng phân hóa rõ rệt.

Thị trường thời trang toàn cầu không còn tăng trưởng mạnh về sản lượng. Các dòng sản phẩm giá trị thấp, thời trang nhanh chịu áp lực cạnh tranh gay gắt, biên lợi nhuận ngày càng mỏng. Trong khi đó, các sản phẩm có yếu tố bền vững, chất lượng ổn định, đáp ứng tiêu chuẩn môi trường và xã hội lại giữ được vị thế tương đối vững chắc.

Thứ hai, tái cấu trúc chuỗi cung ứng diễn ra mạnh mẽ.

Các nhãn hàng quốc tế tiếp tục chiến lược đa dạng hóa nguồn cung, giảm phụ thuộc vào một quốc gia hoặc một khu vực. Xu hướng này mở ra cơ hội cho Việt Nam, song đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực đáp ứng, tốc độ giao hàng và mức độ minh bạch của đối tác sản xuất.

Cùng với đó, nhiều quốc gia sản xuất dệt may lớn tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp trong nước thông qua chính sách tài chính, thuế và đầu tư hạ tầng. Điều này tạo thêm áp lực đối với các doanh nghiệp may Việt Nam trong bối cảnh chi phí sản xuất trong nước có xu hướng gia tăng.

Thứ ba, tiêu chuẩn bền vững trở thành “giấy thông hành”.

ESG, kinh tế tuần hoàn, trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, truy xuất nguồn gốc không còn là yêu cầu mang tính định hướng, mà đã trở thành điều kiện bắt buộc để duy trì thị trường, đặc biệt tại EU và Bắc Mỹ. Doanh nghiệp không chủ động chuyển đổi sẽ đối mặt với nguy cơ bị loại khỏi chuỗi cung ứng.

Thứ tư, cạnh tranh chuyển từ giá sang năng lực tổng thể.

Các đối tác quốc tế ngày càng coi trọng khả năng tổ chức sản xuất theo chuỗi, kiểm soát chất lượng, tuân thủ tiêu chuẩn và phản ứng nhanh với biến động thị trường. Đây là thách thức lớn, nhưng cũng là cơ hội cho những doanh nghiệp có hệ thống và năng lực quản trị tốt.

Những thay đổi này đặt ra yêu cầu rõ ràng: ngành May Vinatex cần điều chỉnh cách tiếp cận phát triển, chuyển trọng tâm từ mở rộng sang tối ưu hóa, từ số lượng sang chất lượng và hiệu quả.

Năm 2026: Củng cố năng lực ứng phó thuế đối ứng

Thuế đối ứng của Mỹ được dự báo sẽ tiếp tục là yếu tố hiện hữu trong môi trường thương mại trong giai đoạn tới. Trên cơ sở đánh giá bối cảnh và thực tiễn hoạt động, ngành May Vinatex xác định năm 2026 là “năm của hiệu suất”, cũng là năm bản lề, đánh dấu sự chuyển dịch rõ rệt về tư duy và cách tiếp cận chiến lược. Ngành May Vinatex xây dựng kế hoạch công tác với trọng tâm nâng cao hiệu suất tổng hợp, quản trị theo dữ liệu và gắn chặt kết quả sản xuất kinh doanh với các chỉ tiêu KPI trọng yếu: doanh thu 7.500 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 845 tỷ đồng, tăng trưởng năng suất lao động tổng hợp trên 5%, tăng trưởng thặng dư xuất khẩu trên 10%, tăng tỷ lệ nội địa hóa, sử dụng nguyên liệu trong chuỗi Tập đoàn cho đơn hàng FOB tối thiểu 20%,… Để hoàn thành kế hoạch trên, ngành May Vinatex tổ chức triển khai các nhiệm vụ trọng tâm sau:

Tái định vị vai trò của doanh nghiệp may

Ngành May Vinatex định hướng chuyển dần từ gia công thuần túy sang tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của khách hàng. Các đơn vị may không chỉ sản xuất theo đơn đặt hàng, mà từng bước tham gia vào khâu lựa chọn nguyên liệu, phát triển sản phẩm, tổ chức sản xuất phù hợp với yêu cầu bền vững và trách nhiệm xã hội. Mục tiêu là trở thành đối tác sản xuất chiến lược, có vị trí ổn định trong chuỗi cung ứng dài hạn.

Phát huy mạnh mẽ chuỗi liên kết nội bộ

Chuỗi sợi – dệt – nhuộm – may trong Tập đoàn là lợi thế mà không phải doanh nghiệp nào cũng có. Năm 2026, ngành May Vinatex tiếp tục đẩy mạnh khai thác chuỗi nội bộ, tăng tỷ lệ sử dụng nguyên liệu trong hệ thống, rút ngắn thời gian giao hàng và nâng cao giá trị gia tăng. Đây cũng là cơ sở để đáp ứng tốt hơn các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững.

Lấy năng suất và hiệu quả làm trục xuyên suốt

Trong bối cảnh chi phí đầu vào gia tăng, nâng cao năng suất lao động và hiệu quả sử dụng nguồn lực là giải pháp then chốt để bảo vệ biên lợi nhuận. Ngành May Vinatex tiếp tục thúc đẩy các chương trình cải tiến kỹ thuật, chuẩn hóa quy trình, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong quản trị sản xuất.

Tiếp cận phát triển bền vững theo lộ trình thực chất

Chuyển đổi xanh được xác định là xu hướng không thể đảo ngược. Tuy nhiên, ngành May Vinatex tiếp cận theo hướng thực chất, có lộ trình phù hợp với năng lực từng đơn vị. Phát triển bền vững không chỉ là đáp ứng yêu cầu của khách hàng, mà còn là giải pháp dài hạn để nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và giảm rủi ro trong tương lai.

Đầu tư cho con người và năng lực quản trị

Con người là yếu tố quyết định của quá trình chuyển đổi. Ngành May Vinatex tiếp tục ưu tiên đào tạo đội ngũ quản lý, nâng cao tay nghề lao động, xây dựng văn hóa cải tiến liên tục và gắn kết người lao động với doanh nghiệp. Đây là nền tảng để các chiến lược khác có thể triển khai hiệu quả.

Với vị trí là ngành sản xuất chủ lực, ngành May Vinatex không chỉ đóng góp về doanh thu và việc làm, mà còn giữ vai trò quan trọng trong việc kết nối và phát huy hiệu quả của toàn bộ chuỗi dệt may trong Tập đoàn. Một ngành May vận hành hiệu quả, linh hoạt và có khả năng thích ứng cao sẽ tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của Vinatex trong giai đoạn tới.

Thuế đối ứng của Mỹ trong năm 2025 đã tạo ra những thách thức mới nhưng đồng thời cũng làm rõ những giá trị cốt lõi của ngành dệt may. Trong bối cảnh đó, ngành May Vinatex tiếp tục khẳng định vai trò đầu kéo, giữ nhịp sản xuất và tạo điểm tựa cho toàn chuỗi. Bước sang năm 2026, nhiệm vụ đặt ra không chỉ là đứng vững trước thuế đối ứng, mà là chủ động nâng cao năng lực tổ chức chuỗi, củng cố vị thế của ngành May trong quan hệ thương mại với thị trường Mỹ và trong chuỗi giá trị dệt may toàn cầu. Những dư địa phát triển của ngành cần được tiếp tục khai thác để hiện thực hóa mục tiêu “Hiệu suất trên những việc hiệu quả” trong toàn hệ thống.

Bài viết của Ông Nguyễn Đức Trị – Phó Tổng Giám đốc, Trưởng ban SXKD May, Tập đoàn Dệt May Việt Nam đăng trên Đặc san Dệt May và Thời trang số tháng 1+2/2026. Chi tiết tại đây!