Ngày 16/1 tại Hà Nội, Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex) tổ chức Hội thảo thị trường, cập nhật các thông tin về kinh tế thế giới, Việt Nam, một số thị trường xuất khẩu chủ lực theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến… TS. Lê Tiến Trường – Chủ tịch HĐQT Vinatex chủ trì Hội thảo.
Tại Hội thảo, TS. Hoàng Mạnh Cầm – Chánh Văn phòng HĐQT đã cập nhật các thông tin về tình hình kinh tế thế giới và xuất khẩu dệt may. Theo đó, về kinh tế thế giới, theo cập nhật dự báo tháng 1/2026 của Ngân hàng Thế giới (WB), tăng trưởng toàn cầu được điều chỉnh năm 2025 và 2026 đều tăng nhẹ so với dự báo giữa năm 2025, song vẫn duy trì ở mức thấp. Kinh tế thế giới năm 2026 được dự báo tăng trường ở mức 2,6% (tăng 0,2 điểm % so với dự báo tháng 6/2025), phản ánh khả năng “chống chịu” tương đối tốt trước các cú sốc, nhưng thiếu động lực bứt phá. Tại Mỹ, khu vực châu Âu và Nhật Bản đều đối mặt với đà tăng trưởng chậm lại, lần lượt ở mức tăng 2,2%, 0,9% và 0,8%, trong khi Trung Quốc tăng trưởng năm 2025 tốt hơn dự kiến ở mức 4,9% và dự báo tăng 4,4% năm 2026. Việt Nam tiếp tục nằm trong nhóm tăng trưởng cao của khu vực với mức tăng trưởng dự báo khoảng 6,3% năm 2026. Tuy nhiên, thương mại toàn cầu dự báo chững lại rõ rệt trong năm 2026 do các yếu tố: hiệu ứng “front-loading” (mua sớm tránh thuế) kết thúc; xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng và căng thẳng địa chính trị kéo dài.
Worldbank cũng dự báo một số rủi ro lớn trong trung hạn, bao gồm leo thang xung đột địa chính trị ảnh hưởng tới năng lượng và thương mại, căng thẳng thương mại, biến động tài chínhvà rủi ro khí hậu ngày càng thường xuyên. Nếu xuất hiện cú sốc tài chính hoặc bất ổn địa chính trị nghiêm trọng, tăng trưởng GDP toàn cầu có thể thấp hơn kịch bản cơ sở khoảng 0,3%.
Đối với xuất khẩu dệt may Việt Nam, báo cáo ghi nhận kết quả tích cực trong năm 2025. Kim ngạch xuất khẩu dệt may cả năm đạt khoảng 46,4 tỷ USD, tăng 6% so với cùng kỳ; trong đó hàng may mặc tăng khoảng 7%, còn dệt sợi tăng nhẹ 0,3%. Đặc biệt, tháng 12/2025, xuất khẩu dệt may đạt 4,23 tỷ USD, tăng 7,4% so với cùng kỳ, đây là kim ngạch xuất khẩu tương đối tốt trong tháng 12 thấp điểm, khi các đơn hàng phục vụ Giáng sinh, năm mới đã được triển khai từ cuối quý 3 và đầu quý 4. Đáng chú ý, ngoại trừ thị trường Hàn Quốc, tất cả các thị trường xuất khẩu chủ lực như Mỹ, EU, Nhật Bản, Trung Quốc, ASEAN, Canada đều ghi nhận mức tăng trưởng “ấn tượng”. Việt Nam tiếp tục duy trì thị phần hàng may mặc trên 22% tại thị trường Mỹ, trong bối cảnh Trung Quốc suy giảm mạnh thị phần từ nửa cuối năm 2025, còn Bangladesh và Ấn Độ có xu hướng đi ngang hoặc giảm nhẹ.
Tại EU, nhập khẩu dệt may phục hồi tốt hơn so với Mỹ, với lũy kế 10 tháng năm 2025 tăng 4,9% so với cùng kỳ. Tại Nhật Bản, nhập khẩu dệt may tăng trưởng ổn định, đặc biệt ở nhóm hàng may mặc. Lũy kế 11 tháng năm 2025, kim ngạch nhập khẩu của Nhật Bản đạt 31,3 tỷ USD, tăng 3,7% cùng kỳ 2024.
Về diễn biến lãi suất, giá dầu mỏ và chi phí logistics, TS. Hoàng Mạnh Cầm cho biết, môi trường tài chính quốc tế đang dần nới lỏng. FED đã hạ lãi suất về mức 3,5–3,75% vào cuối năm 2025 và nhiều khả năng chỉ cắt giảm thêm một lần trong năm 2026. ECB duy trì lãi suất quanh 2% và chưa có áp lực điều chỉnh mạnh, trong khi BOE và các ngân hàng Trung ương châu Á điều hành thận trọng. Đồng USD được dự báo suy yếu trong năm 2026, giúp giảm chi phí vốn và chi phí nhập khẩu đầu vào cho doanh nghiệp xuất khẩu. Tại Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục giữ lãi suất điều hành trong quý 1&2/2026, với lãi suất tái cấp vốn 4,5%/năm và chiết khấu 3%/năm, các Ngân hàng Thương mại gần đây đồng loạt tăng lãi suất huy động. Về tỷ giá, các tổ chức tài chính dự báo USD/VND chỉ mất giá nhẹ khoảng 2% trong năm 2026, thấp hơn nhiều so với các đồng tiền khác trong khu vực. Môi trường tỷ giá ổn định giúp doanh nghiệp dệt may dễ chốt đơn hàng trung – dài hạn và kiểm soát chi phí nhập khẩu nguyên phụ liệu.
Giá dầu thô có xu hướng biến động tăng ngắn hạn do bất ổn địa chính trị, song về trung hạn có thể hạ nhiệt khi nguồn cung toàn cầu dồi dào hơn. Điều này khiến chi phí logistics và giá xơ sợi tổng hợp (PSF) phục hồi trong ngắn hạn nhưng tiềm ẩn rủi ro giảm trở lại nếu nhu cầu yếu.
Kết luận Hội thảo, TS. Lê Tiến Trường nhấn mạnh, tổng thể báo cáo và dự báo cho thấy năm 2026 tiếp tục là giai đoạn “thử sức bền” của kinh tế toàn cầu và ngành dệt may. Vẫn còn rất nhiều “điểm mờ” trong triển vọng tăng trưởng và chính sách thương mại trong năm tới do các bất ổn về địa – chính trị, cần liên tục cập nhật, phân tích để có được định hướng phù hợp. Với ngành Dệt May Việt Nam, dư địa tăng trưởng vẫn hiện hữu, nhưng trọng tâm không còn nằm ở mở rộng sản lượng, mà ở nâng cao hiệu quả, kiểm soát chi phí, gia tăng giá trị và tuân thủ các quy định về xuất xứ trong bối cảnh thị trường nhiều bất định. Do đó, các doanh nghiệp cần có các kế hoạch linh hoạt động sản xuất khi tình hình bất ổn địa chính trị có thể ảnh hưởng ngay tới giá cước vận tải, xăng dầu… Thị trường Mỹ vẫn là thị trường xuất khẩu chủ lực nói chung và xuất khẩu dệt may nói riêng, do đó, cần theo dõi sát các chính sách thương mại của Mỹ và yêu cầu của các nhãn hàng trong việc chia sẻ chi phí thuế để có các giải pháp thị trường, tổ chức sản xuất kinh doanh phù hợp. Cùng với đó, cần linh hoạt trong việc kiểm soát nợ vay, nợ ngắn hạn, sử dụng các biện pháp phòng vệ để đối phó với diễn biến bất lợi về lãi suất/tỷ giá.
PV
