Tân Mỹ xuất phát điểm là tiệm thêu tay đầu tiên trong lòng phố cổ Hà Nội, với đôi bàn tay tài hoa của nghệ nhân thêu Bạch Thị Ngải. Đến nay, sau hơn 50 năm, Tân Mỹ đã được lưu truyền đến đời thứ ba. Chị Nguyễn Thùy Linh, cháu ngoại cụ Bạch Thị Ngải, đang là thế hệ thứ 3 tiếp nối gia đình, gìn giữ nghề thêu tay thủ công truyền thống. Chị chia sẻ:“Khi các nguyên thủ quốc gia các nước, các đại sứ, các đoàn ngoại giao hay các vị khách quốc tế đến thăm Tân Mỹ, họ không chỉ mua một món quà lưu niệm, mà còn mang theo một phần tinh thần của Hà Nội và của Việt Nam”.
Giúp nghề thêu không bị đóng khung trong quá khứ
* Chị nghĩ thế nào về việc lan tỏa sản phẩm thời trang truyền thống đến với bạn bè quốc tế và để Tân Mỹ luôn là điểm đến của nhiều đại sứ, các đoàn ngoại giao, các nguyên thủ quốc gia, thành viên hoàng tộc các nước tới tham quan, mua các món quà lưu niệm đặc trưng của Hà Nội và Việt Nam?
Với tôi, việc lan tỏa các sản phẩm thủ công truyền thống ra quốc tế không chỉ là câu chuyện kinh doanh, mà còn là một cách kể câu chuyện về văn hóa Việt Nam với thế giới. Khi các nguyên thủ quốc gia các nước, các đại sứ, các đoàn ngoại giao hay các vị khách quốc tế đến thăm Tân Mỹ, họ không chỉ mua một món quà lưu niệm, mà còn mang theo một phần tinh thần của Hà Nội và của Việt Nam.
Tôi luôn tin rằng thủ công mỹ nghệ và thời trang truyền thống là một ngôn ngữ văn hóa rất đặc biệt, có thể vượt qua mọi rào cản về ngôn ngữ và quốc gia. Chính các vị khách quốc tế đã từng thốt lên rằng: “Sản phẩm của các bạn chính là những tác phẩm nghệ thuật và tay nghề của các nghệ nhân Việt Nam thật tinh xảo”.
* Điều mà khách hàng, nhà thiết kế tìm đến Tân Mỹ là ở những yếu tố đặc biệt nào? Khi những sản phẩm thời trang giờ còn mang sứ mệnh mang trong mình những câu chuyện về truyền thống, văn hóa, di sản thì Tân Mỹ giúp cho họ hiện thực hóa câu chuyện này thế nào?
Điều khiến khách hàng và các nhà thiết kế tìm đến Tân Mỹ trước hết là tính thủ công đích thực và chiều sâu văn hóa của mỗi sản phẩm. Tân Mỹ không chỉ tạo ra một món đồ đẹp, mà mỗi thiết kế đều mang trong mình một câu chuyện về truyền thống, ký ức và tinh thần Việt Nam.
Khi các nhà thiết kế muốn đưa yếu tố di sản vào thời trang hiện đại, Tân Mỹ có thể giúp họ hiện thực hóa điều đó thông qua kỹ thuật thêu tay truyền thống, họa tiết văn hóa bản địa và tay nghề của những người thợ lành nghề. Chúng tôi giống như một cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giúp những câu chuyện văn hóa được kể lại bằng ngôn ngữ của thời trang ngày nay.
*Sự cộng hưởng của nhiều sản phẩm thời trang, liên kết với các nhà thiết kế, nhãn hàng thời trang truyền thống nói lên hướng đi nào của Tân Mỹ?
Những dự án hợp tác với các nhà thiết kế và thương hiệu khác thể hiện một hướng đi rất rõ ràng của Tân Mỹ: mở rộng không gian Văn hóa – Nghệ thuật cho các ngành nghề truyền thống, từ sơn mài, điêu khắc, đồ nghệ thuật, đến thời trang, trang sức và những sản phẩm sáng tạo mang đậm bản sắc. Khi kết hợp với các nhà thiết kế, kỹ thuật thêu tay có thể xuất hiện trong nhiều hình thức mới – từ thời trang cao cấp đến các sản phẩm ứng dụng.
Điều đó giúp nghề thêu không bị đóng khung trong quá khứ mà tiếp tục sống và phát triển trong đời sống đương đại.
Tạo nên những tác phẩm mang giá trị nghệ thuật và văn hóa
*Tân Mỹ đã gìn giữ được nghề thêu truyền thống. Đồng thời, có bước cải tiến về họa tiết, chất liệu để phù hợp với thời trang hiện đại, có thể tiêu thụ rộng rãi trên thị trường. Chị có thể chia sẻ rõ hơn cách làm của Tân Mỹ?
Tân Mỹ luôn giữ một nguyên tắc: bảo tồn tinh thần truyền thống nhưng vẫn không ngừng sáng tạo để phù hợp với đời sống hiện đại. Chúng tôi vẫn duy trì những kỹ thuật thêu tay cổ truyền, nhưng đồng thời cải tiến họa tiết, bảng màu và chất liệu để sản phẩm có thể ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như thời trang, trang trí nội thất hay quà tặng văn hóa.
Chẳng hạn, những họa tiết lấy cảm hứng từ tranh dân gian, gạch hoa cổ, họa tiết đình chùa hay thiên nhiên Việt Nam được chuyển thể tinh tế để phù hợp với thẩm mỹ đương đại. Nhờ vậy, sản phẩm của Tân Mỹ vừa giữ được hồn Việt, vừa có thể phù hợp với thị trường quốc tế một cách tự nhiên.
*Người thợ thêu truyền thống đòi hỏi có đủ tâm huyết, đủ kiên trì, khéo léo thì mới gắn bó được, Tân Mỹ làm thế nào để tập hợp được những người thợ khéo léo và vẫn giữ niềm đam mê với nghề, với di sản quê hương?
Nghề thêu là một nghề đòi hỏi sự kiên nhẫn, tỉ mỉ và tình yêu rất lớn với công việc. Để những người thợ gắn bó với nghề, điều quan trọng nhất là tạo cho họ niềm tự hào về giá trị của công việc mình đang làm.
Tại Tân Mỹ, chúng tôi luôn xem người thợ là những nghệ nhân thực thụ, những người đang gìn giữ một phần di sản văn hóa của Việt Nam. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng tạo điều kiện để họ tham gia vào các dự án sáng tạo, hợp tác với các nhà thiết kế, để họ thấy rằng tay nghề của mình không chỉ phục vụ sản xuất mà còn góp phần tạo nên những tác phẩm mang giá trị nghệ thuật và văn hóa.
*Khi làng thời trang đang nổi lên câu chuyện xanh hóa, tái chế, thân thiện với môi trường, Tân Mỹ bắt nhịp xu hướng này thế nào?
Thực ra, nghề thêu tay truyền thống vốn dĩ đã mang tinh thần bền vững và thân thiện với môi trường. Quá trình sản xuất thủ công làm bằng tay không tạo ra nhiều chất thải công nghiệp và mỗi sản phẩm đều được làm rất chậm, rất cẩn trọng – đó cũng chính là triết lý của thời trang bền vững ngày nay.
Tân Mỹ cũng ưu tiên sử dụng các chất liệu tự nhiên như lụa, cotton, linen, đồng thời hướng tới việc tạo ra những sản phẩm có giá trị lâu dài, có thể được sử dụng và lưu giữ qua nhiều năm, thậm chí nhiều thế hệ.
* Khát vọng hồi sinh nghề thêu truyền thống sẽ được Linh và các cộng sự tiếp mạch thế nào?
Khát vọng lớn nhất của tôi và các cộng sự là giữ cho nghề thêu truyền thống không chỉ tồn tại, mà còn thực sự sống trong xã hội hôm nay. Chúng tôi muốn tạo ra nhiều cơ hội hơn để những người trẻ tiếp cận và yêu thích nghề thủ công, đồng thời đưa nghề thêu bước vào những lĩnh vực sáng tạo mới của thời trang và nghệ thuật.
Tôi luôn tin rằng nếu chúng ta biết trân trọng di sản và kể lại câu chuyện của nó bằng ngôn ngữ hiện đại, thì những giá trị truyền thống sẽ không bao giờ mất đi, mà còn tiếp tục tỏa sáng trong tương lai.
*Xin trân trọng cảm ơn!
Bài viết được đăng trên Đặc san Dệt May và Thời trang số tháng 3/2026. Chi tiết tại đây!
